qawl.mt

kategorija

il-meteoroloġija

Nhar il-Lunzjata tiġi l-bilbla u tmur l-alwetta.

Għall‑ħabta tal-Lunzjata, l-alwetta tisparixxi u tiġi l‑bilbla (dawn żewġ tipi ta’ għasafar). Il-bilbla tagħmel Malta minn Marzu sa Ottubru u l-alwetta tpassi fil-ħarifa. Il-Lunzjata tiġi fil-25 ta' Marzu.

La tibtell l-għetejba toħla l-ilbieba.

Malli tagħmel l-ewwel xita wara sajf twil, jibda jaqleb it-temp u l-ikel jibda jiġina itjeb. Tibtell l-għetejba tfisser li tixxarrab l-għatba tal-bieb, u l-ilbieba hija l-biċċa r-ratba tal-ħobż.

Kull kalanka port.

Xorta għalija, mhix ser tagħmilli differenza. Kalanka tirreferi għal daħla dejqa fuq il-baħar.

Jew issensel jew ixxenxel.

Meta ma tagħmilx xita l-uċuħ tar-raba' jinxfu kollha (= f'sensiela), u meta tagħmel ix-xita jkunu għammiela ħafna (= ixenxlu, jagħmlu l-għeruq).

It-twil seftur tal-qasir.

Billi Frar (= il-qasir) huwa iqsar minn Marzu (= it-twil), it-temp li ma jagħmilx fi Frar jagħmel f'Marzu.

Is-sajf kabozza tal-fqir.

Dari s-sajf kien ikun perjodu fejn min ma kellux biex kien ibati inqas, peress li t-temp ikun isbaħ. Kabozza hija għamla ta’ kowt.

Inkella r-roqba, inkella l-ħobża.

Fil-passat ċerti xogħlijiet kienu riskjużi, bħal pereżempju xogħol il-baħħara, imma xorta kellu jsir biex taqla' x'tiekol u tgħajjex lill-familja. Ir-roqba tfisser l-għonq.

Il-qamar mimli imma le jsellimli.

Meta l-mara ma tarax demm mestruwali, dan huwa sinjal li rnexxielha tinqabad tqila. Il-qamar mimli jirreferi għall-fatt li jkun għadda xahar.

Ibża’ mis-sokor ta’ Marzu.

L-uċuħ tar-raba' ssirilhom ħafna ħsara meta tagħmel ħafna xita f'Marzu. Sokor tirreferi għall-art, bħallikieku fis-sakra bl-ilma kollu li tkun xorbot.

Fil-klomi xi ħaġa stenna.

Meta kollox ikun kwiet iżżejjed, ħejji ruħek għax ikun ġej il-maltemp. Il-klomi hija l-kalma perfetta tal-baħar.

San Martin ikisser it-tin u Katarin tisqih mill-fin.

It-tin taċ-ċappa nikluh fl-ewwel ġimgħa ta’ Novembru u fit-tielet ġimgħa x-xita ssaqqi s-siġar tat-tin għall-istaġun ta’ wara. San Martin jiġi fil-11 ta’ Novembru u Santa Katerina tiġi fil-25 ta’ Novembru.

Il-qwiel kollha, f’post wieħed.