qawl.mt

ix-xogħol u l-qgħad

Il-bniedem u l-valur tax-xogħol.

Terfax aktar milli tiflaħ.

M’għandek qatt tagħmel aktar xogħol jew taċċetta responsabbiltajiet aktar milli tiflaħ, għax ma tleħħaqx u tagħmel ħsara lil saħħtek.

Tagħmilx aktar milli tiflaħ.

M’għandek qatt tagħmel aktar xogħol jew taċċetta responsabbiltajiet aktar milli tiflaħ, għax ma tleħħaqx u tagħmel ħsara lil saħħtek.

Tagħbija mqassma tajjeb taħfi.

Meta x-xogħol jitqassam bejn kulħadd b’mod ibbilanċjat, il-piż jeħfief u t-tbatija tonqos. Taħfi tfisser tnaqqas it-tagħbija.

Sliħ id-denb l-aqwa.

L-aħħar ftit ta’ biċċa xogħol titlob sforz kbir, għax tkun għejejt u l-motivazzjoni tkun baxxa ħafna, bl-istess mod li tal-laħam jisloħ id-denb l-aħħar xogħol.

Sakemm taħdem seba’ lewliet isir il-ħin tal-ftiet.

Ix-xogħol tal-lewlu jitlob paċenzja kbira u ħafna ħin, b’tali mod li ma ttellax ħafna xogħol. Il-lewlu huwa żibeġ żgħir, u l-ħin tal-ftiet huwa għall-ħabta tal-erbgħa ta’ waranofsinhar, meta l-Maltin kellhom id-drawwa li jfettu l-ħobż fit-te.

Qroqqa lieżma tfaqqas qabel l-għoxrin.

Min hu bieżel mhux talli jleħħaq max-xogħol, talli jeħilsu qabel. Lieżma tfisser diliġenti u l-għoxrin tirreferi għall-jum li fih ifaqqas il-bajd wara li l-qroqqa tkun għamlet xogħolha sew.

Min jirkeb jeħtieġlu jniegħel.

Min irid igawdi jeħtieġ li jagħmel ix-xogħol diffiċli jew antipatku wkoll biex jasal. Iniegħel tfisser ilibbes in-nagħla liż-żiemel.

Min jerfa’ qofftu mhux pastaż.

Min jagħmel xogħlu u jieħu ħsieb l-affarijiet tiegħu m’għandux għalfejn iħossu skomdu jew jistħi. Fl-imgħoddi, il-pastaż kien reffiegħ li jdur mat-toroq jiffitta lin-nies biex għal ftit soldi jġorrilhom sad-dar il-qfief u tagħbijiet oħra. Il-pastaż kien bla manjieri,…

Min jerfa’ sorrtu mhux pastaż.

Min jagħmel xogħlu u jieħu ħsieb l-affarijiet tiegħu m’għandux għalfejn iħossu skomdu jew jistħi. Fl-imgħoddi, il-pastaż kien reffiegħ li jdur mat-toroq jiffitta lin-nies biex għal ftit soldi jġorrilhom sad-dar il-qfief u tagħbijiet oħra. Il-pastaż kien bla manjieri,…

Min jaħdem jaħġem.

Min jagħmel xogħol diffiċli fiżikament jeħtieġ jiekol sew. Jaħġem tfisser jibla’ (l-ikel).

L-ewwel terz għali.

Meta tibda biċċa xogħol, l-ewwel ftit dejjem jinħass diffiċli sakemm tikkarga.

L-ewwel il-pappa, imbagħad l-umpappa.

Ix-xogħol u l-istudju jiġu qabel kull divertiment. Il-pappa tirreferi għall-ikel fuq il-mejda u l-umpappa tirreferi għad-daqqa li niżfnu u niddevertu magħha.

Inkella r-roqba, inkella l-ħobża.

Fil-passat ċerti xogħlijiet kienu riskjużi, bħal pereżempju xogħol il-baħħara, imma xorta kellu jsir biex taqla’ x’tiekol u tgħajjex lill-familja. Ir-roqba tfisser l-għonq.

Il-qawwa sa ma tibda.

Qabel tibda biċċa xogħol issibha bi tqila, iżda malli tibda tiġi l-enerġija biex tkompli.

Il-kotra tegħleb il-bokra.

Meta nkunu magħqudin inkunu iżjed b’saħħitna u x-xogħol isir iżjed malajr. Bokra ġejja minn bakkar, tqum kmieni.

Il-ħierek u l-bieżel jiftiehmu.

Min juri ħeġġa għax-xogħol nies bħalu jfittex. Ħierek tfisser xi ħadd li jitħarrek, jiġifieri li jmidd idejh għax-xogħol.

Ħidma ta’ sena marret f’siegħa.

Qawl dwar il-logħob tan-nar iżda li japplika wkoll b’mod ġenerali: tkun ilek sena taħdem qatigħ fuq xi ħaġa biex fl-aħħar mill-aħħar tgawdiha għal ftit ħin biss.

Bix-xogħol ħotba tagħmel.

Hemm xi wħud li b’xogħolhom xorta waħda ma jleħħqux mal-ħajja, u jkollhom jaqilgħu l-flus minn xogħlijiet oħrajn.

Tiġieġa ħawtiela bajjada.

Tiġieġa bieżla tagħmel bajd sabiħ, bħal min jistinka biex jagħti prodott sabiħ. Ħawtiela tfisser ħabrieka u bajjada tfisser li tbid.

Il-qwiel kollha, f’post wieħed.