Ma tistax tistenna li kollox imur tajjeb fil-ħajja.
kategorija
l-istaġuni
Fil-ħarifa l-mara timla l-qaleb bil-ġbejna u tħawwad il-brejma bin-nejna.
Il-mara tad-dar għandha ħafna xogħol kemm fid-dar kif ukoll fit-trobbija tat-tfal. Il-brejma tirreferi għal skutella u n-nejna hija kelma tat-tfal għal ikel.
Id-dmugħ tal-mara bħall-bnazzi fix-xitwa.
Id-dmugħ tal-mara, dmugħ tal-kukkudrilli.
Ħut ta’ bla rjus fis-suq iġib il-flus.
Fl-istaġun tal-lampuki (jiġifieri f’Settembru u Ottubru) il-ħut iż-żgħir ikun imfittex u jġib il-flus.
Is-sajf kabozza tal-fqir.
Dari s-sajf kien ikun perjodu fejn min ma kellux biex kien ibati inqas, peress li t-temp ikun isbaħ. Kabozza hija għamla ta’ kowt.
Fis-sajf zokk jitimgħek u blata traqqdek.
Fis-sajf il-frott ikun abbundanti u s-sħana tħallik torqod fil-miftuħ.
Ħarifa bit-tajjeb, żwiemel u dwieb.
Meta fil-ħarifa jkun bnazzi, iż-żwiemel u d-dwieb (plural ta’ debba) tista’ tħallihom joħorġu.
Li fis-sajf iġġorr in-nemla, fil-ħarifa tkaxkru l-ħamla.
Inti taħdem u tistinka biex tfaddal, u l-membri ingrati ta’ familtek iberbqulek kollox. Il-ħamla huwa dak kollu li jġorr miegħu l-ilma meta tagħmel ħafna xita.
Ir-rebbiegħa hi s-sebħ tas-sena, is-sajf nofsinhar, il-ħarifa l-Għarb u x-Xitwa l-lejl.
Ir-rebbiegħa staġun sabiħ ħafna, għax jagħmel minn kull tip ta’ temp.
Is-sahra twila għax spiċċat il-qargħa twila.
Il-bdiewa għandhom ġranet tax-xogħol twal ħafna fis-sajf, żmien fejn ma tikbirx il-qargħa twila. Għalhekk jagħmlu s-sahra.
Is-sajf jagħmel tiegħu u msejken min ma jkollux frott minn tiegħu.
Fis-sajf kollox jinxef qoxqox bis-sħana, il-frott trid taħseb għalih minn qabel.
Is-sajf il-maħruq jinqala’ l-ħruġ.
Dari s-sħana li kienet tagħmel fl-eqqel tas-sajf kienet iġġiegħel lin-nies joħorġu ’l barra u jmorru jgħumu, għax ġewwa kienet tkun wisq sħana.
Is-sajf joħroġ tifel u jidħol xiħ.
Il-jiem fis-sajf ikunu itwal (= ixjeħ) mill-istaġuni l-oħra.
Ja għasfur tbaħbaħ u nfela; waslet għalik ir-rebbiegħa, ladarba fl-art ix-xgħir mela.
Meta tasal ir-rebbiegħa, l-għasafar ikollhom fejn jinnamraw u jagħmlu l-bejta tagħhom.
Kif jibda jaqa’ l-weraq, jisreġ il-beraq.
Jibda jberraq malli tibda dieħla l-ħarifa. Jisreġ tfisser jixgħel.
Kif tibda l-ħdura, in-nies tibda ssebbaħ il-bħura.
Malli toqrob ir-rebbiegħa, in-nies jitħajru iżjed jersqu lejn il-baħar. Bħura plural ta’ baħar, b’referenza għax-xtut.
F’San Ġwann tidħol l-għassa.
F’San Ġwann tispiċċa r-rebbiegħa u jibda s-sajf. San Ġwann jiġi fl-24 ta’ Ġunju.
Mal-ewwel berqa n-nannu jofqos il-miżwed u n-nanna tlesti l-imserka.
Meta dari kienet tibda d-dieħla l-ħarifa, il-bdiewa kienu jaħsbulu biex jiżirgħu l-ful u l-ħajjata kienu jibdew jinsġu. Il-miżwed jirreferi għall-qoxra tal-ful u l-imserka tirreferi għal parti mill-makkinarju tal-insiġ.
F’San Mattija jekk ma ssibhiex filgħodu ssibha filgħaxija.
F’San Mattija għandu jinżara’ l-qamħ. It-tomnija tirreferi għat-tgħam u mwaħħra tfisser tard fl-istaġun. San Mattija jiġi fl-24 ta’ Frar.
Meta d-dielja tistaħba, in-nies tħoss il-bard ħafna.
Meta d-dielja toħrof (= twaqqa’ l-weraq) ifisser li tkun dieħla x-xitwa.
Meta d-dielja toħroġ ir-rimja tfakkarna fil-Wirja.
Meta d-dielja tibda tarmi, niftakru fil-Wirja tal-Imnarja (li tiġi fid-29 ta’ Ġunju).
Meta jispiċċa l-bettieħ, is-senduq jimla li fih għax il-bajd bil-għali jinbiegħ.
Lejn l-aħħar tas-sajf (= meta jibda jispiċċa l-bettieħ), dari kien jogħla l-prezz tal-bajd għax it-tiġieġa tkun diġà bdiet terfa’, jiġifieri tieqaf tbid il-bajd.
Meta tibda taqa’ l-werqa, ix-xemx taraha bis-serqa.
Ix-xemx tibda tistaħba wara s-sħab meta tibda l-ħarifa.
Nhar il-Lunzjata tiġi l-bilbla u tmur l-alwetta.
Għall‑ħabta tal-Lunzjata, l-alwetta tisparixxi u tiġi l‑bilbla (dawn żewġ tipi ta’ għasafar). Il-bilbla tagħmel Malta minn Marzu sa Ottubru u l-alwetta tpassi fil-ħarifa. Il-Lunzjata tiġi fil-25 ta’ Marzu.
Nhar San Mattija żriegħ it-tomnija, u la mwaħħar u la bikrija.
F’San Mattija għandu jinżara’ l‑qamħ. It‑tomnija tirreferi għat‑tgħam u mwaħħra tfisser tard fl‑istaġun. San Mattija jiġi fl‑24 ta’ Frar.
Nannu xiħ bil‑kabozza u d-dulliegħ.
Meta raġel jixjieħ ma jagħmel xejn utli, ħlief jissaħħan bil‑kabozza (għamla ta’ kowt) u joqgħod id‑dar jiekol.
Nannu xiħ bil-kabozza u l-muftieħ.
Meta raġel jixjieħ ma jagħmel xejn utli, ħlief jissaħħan bil-kabozza (għamla ta’ kowt) u joqgħod id-dar.
San Martin ikisser it-tin u Katarin tisqih mill-fin.
It-tin taċ-ċappa nikluh fl-ewwel ġimgħa ta’ Novembru u fit-tielet ġimgħa x-xita ssaqqi s-siġar tat-tin għall-istaġun ta’ wara. San Martin jiġi fil-11 ta’ Novembru u Santa Katerina tiġi fil-25 ta’ Novembru.
Sajf imniddi, ħarġa mimlija.
Jekk fis-sajf tagħmel xi ftit xita, il-pjanti ħdejn il-bieb u fit-tieqa (= il-ħarġa) jidhru isbaħ u mimlija.
Marzu r-rebbiegħa tal-bhejjem.
Il-bhejjem jagħmlu ħafna ħalib f’Marzu.
San Mattija, iżra’ t-tomnija la mwaħħra u lanqas bikrija.
F’San Mattija għandu jinżara’ l-qamħ. It-tomnija tirreferi għat-tgħam u mwaħħra tfisser tard fl-istaġun. San Mattija jiġi fl-24 ta’ Frar.
F’Ġunju tidħol l-għassa.
F’Ġunju tispiċċa r-rebbiegħa u jibda s-sajf.
Mulejja, fix-xitwa agħtina xitwina u fis-sajf agħtina sajfitna.
Nitolbu lil Alla biex it-temp dejjem ikun favurina u f’waqtu.
Meta jidher il-busuf u l-farfett jibda jittajjar, l-art tkun saħnet u l-uċuħ taqbeż kollha nwajjar.
Fl-aħħar ta’ Marzu, ix-xitwa tasal fi tmiemha u tibda r-rebbiegħa. Nwajjar huwa d-diminuttiv plural ta’ nwara, li tfisser fjura.
Meta l-farfett jittajjar, l-uċuħ jaqżbu kollha nwajjar.
Fl-aħħar ta’ Marzu, ix-xitwa tasal fi tmiemha u tibda r-rebbiegħa. Nwajjar huwa d-diminuttiv plural ta’ nwara, li tfisser fjura.
Mill-Milied ’il fuq, iż-żmien jibda jagħti fil-buq.
Wara l-Milied, dari min ma kellux flus kien ibati ħafna minħabba t-temp xitwi. Buq huwa trumbetta.
Lampuka mixwija tfakkrek fl-ikla xitwija.
Ottubru huwa l-istaġun tal-lampuki, u r-riħa tfuħ tal-lampuki mixwija tfakkarna li deħlin fil-ħarifa u x-xitwa.
Qabel il-Milied la bard u lanqas ksieħ.
Il-bard u l-ksieħ jibdew tassew wara li jgħaddi l-Milied.
Qabel il-ħġejjeġ, tinżax suf u tbiddilx ħwejjeġ.
Lejn l-aħħar ta’ Ġunju, nistgħu nwarrbu għalkollox il-ħwejjeġ tax-xitwa.
Xħin jasal il-Milied il-ħeġġa tax-xitwa tkun diġà bdiet.
Fi żmien il-Milied kulħadd ikun ħerqan għat-temp iżjed kiesaħ tax-xitwa.
kategorija
l-istaġuni
Fid-dinja mhux dejjem ir-rebbiegħa.
Ma tistax tistenna li kollox imur tajjeb fil-ħajja.
Fil-ħarifa l-mara timla l-qaleb bil-ġbejna u tħawwad il-brejma bin-nejna.
Il-mara tad-dar għandha ħafna xogħol kemm fid-dar kif ukoll fit-trobbija tat-tfal. Il-brejma tirreferi għal skutella u n-nejna hija kelma tat-tfal għal ikel.
Id-dmugħ tal-mara bħall-bnazzi fix-xitwa.
Id-dmugħ tal-mara, dmugħ tal-kukkudrilli.
Ħut ta’ bla rjus fis-suq iġib il-flus.
Fl-istaġun tal-lampuki (jiġifieri f’Settembru u Ottubru) il-ħut iż-żgħir ikun imfittex u jġib il-flus.
Is-sajf kabozza tal-fqir.
Dari s-sajf kien ikun perjodu fejn min ma kellux biex kien ibati inqas, peress li t-temp ikun isbaħ. Kabozza hija għamla ta’ kowt.
Fis-sajf zokk jitimgħek u blata traqqdek.
Fis-sajf il-frott ikun abbundanti u s-sħana tħallik torqod fil-miftuħ.
Ħarifa bit-tajjeb, żwiemel u dwieb.
Meta fil-ħarifa jkun bnazzi, iż-żwiemel u d-dwieb (plural ta’ debba) tista’ tħallihom joħorġu.
Li fis-sajf iġġorr in-nemla, fil-ħarifa tkaxkru l-ħamla.
Inti taħdem u tistinka biex tfaddal, u l-membri ingrati ta’ familtek iberbqulek kollox. Il-ħamla huwa dak kollu li jġorr miegħu l-ilma meta tagħmel ħafna xita.
Ir-rebbiegħa hi s-sebħ tas-sena, is-sajf nofsinhar, il-ħarifa l-Għarb u x-Xitwa l-lejl.
Ir-rebbiegħa staġun sabiħ ħafna, għax jagħmel minn kull tip ta’ temp.
Is-sahra twila għax spiċċat il-qargħa twila.
Il-bdiewa għandhom ġranet tax-xogħol twal ħafna fis-sajf, żmien fejn ma tikbirx il-qargħa twila. Għalhekk jagħmlu s-sahra.
Is-sajf jagħmel tiegħu u msejken min ma jkollux frott minn tiegħu.
Fis-sajf kollox jinxef qoxqox bis-sħana, il-frott trid taħseb għalih minn qabel.
Is-sajf il-maħruq jinqala’ l-ħruġ.
Dari s-sħana li kienet tagħmel fl-eqqel tas-sajf kienet iġġiegħel lin-nies joħorġu ’l barra u jmorru jgħumu, għax ġewwa kienet tkun wisq sħana.
Is-sajf joħroġ tifel u jidħol xiħ.
Il-jiem fis-sajf ikunu itwal (= ixjeħ) mill-istaġuni l-oħra.
Ja għasfur tbaħbaħ u nfela; waslet għalik ir-rebbiegħa, ladarba fl-art ix-xgħir mela.
Meta tasal ir-rebbiegħa, l-għasafar ikollhom fejn jinnamraw u jagħmlu l-bejta tagħhom.
Kif jibda jaqa’ l-weraq, jisreġ il-beraq.
Jibda jberraq malli tibda dieħla l-ħarifa. Jisreġ tfisser jixgħel.
Kif tibda l-ħdura, in-nies tibda ssebbaħ il-bħura.
Malli toqrob ir-rebbiegħa, in-nies jitħajru iżjed jersqu lejn il-baħar. Bħura plural ta’ baħar, b’referenza għax-xtut.
F’San Ġwann tidħol l-għassa.
F’San Ġwann tispiċċa r-rebbiegħa u jibda s-sajf. San Ġwann jiġi fl-24 ta’ Ġunju.
Mal-ewwel berqa n-nannu jofqos il-miżwed u n-nanna tlesti l-imserka.
Meta dari kienet tibda d-dieħla l-ħarifa, il-bdiewa kienu jaħsbulu biex jiżirgħu l-ful u l-ħajjata kienu jibdew jinsġu. Il-miżwed jirreferi għall-qoxra tal-ful u l-imserka tirreferi għal parti mill-makkinarju tal-insiġ.
F’San Mattija jekk ma ssibhiex filgħodu ssibha filgħaxija.
F’San Mattija għandu jinżara’ l-qamħ. It-tomnija tirreferi għat-tgħam u mwaħħra tfisser tard fl-istaġun. San Mattija jiġi fl-24 ta’ Frar.
Meta d-dielja tistaħba, in-nies tħoss il-bard ħafna.
Meta d-dielja toħrof (= twaqqa’ l-weraq) ifisser li tkun dieħla x-xitwa.
Meta d-dielja toħroġ ir-rimja tfakkarna fil-Wirja.
Meta d-dielja tibda tarmi, niftakru fil-Wirja tal-Imnarja (li tiġi fid-29 ta’ Ġunju).
Meta jispiċċa l-bettieħ, is-senduq jimla li fih għax il-bajd bil-għali jinbiegħ.
Lejn l-aħħar tas-sajf (= meta jibda jispiċċa l-bettieħ), dari kien jogħla l-prezz tal-bajd għax it-tiġieġa tkun diġà bdiet terfa’, jiġifieri tieqaf tbid il-bajd.
Meta tibda taqa’ l-werqa, ix-xemx taraha bis-serqa.
Ix-xemx tibda tistaħba wara s-sħab meta tibda l-ħarifa.
Nhar il-Lunzjata tiġi l-bilbla u tmur l-alwetta.
Għall‑ħabta tal-Lunzjata, l-alwetta tisparixxi u tiġi l‑bilbla (dawn żewġ tipi ta’ għasafar). Il-bilbla tagħmel Malta minn Marzu sa Ottubru u l-alwetta tpassi fil-ħarifa. Il-Lunzjata tiġi fil-25 ta’ Marzu.
Nhar San Mattija żriegħ it-tomnija, u la mwaħħar u la bikrija.
F’San Mattija għandu jinżara’ l‑qamħ. It‑tomnija tirreferi għat‑tgħam u mwaħħra tfisser tard fl‑istaġun. San Mattija jiġi fl‑24 ta’ Frar.
Nannu xiħ bil‑kabozza u d-dulliegħ.
Meta raġel jixjieħ ma jagħmel xejn utli, ħlief jissaħħan bil‑kabozza (għamla ta’ kowt) u joqgħod id‑dar jiekol.
Nannu xiħ bil-kabozza u l-muftieħ.
Meta raġel jixjieħ ma jagħmel xejn utli, ħlief jissaħħan bil-kabozza (għamla ta’ kowt) u joqgħod id-dar.
San Martin ikisser it-tin u Katarin tisqih mill-fin.
It-tin taċ-ċappa nikluh fl-ewwel ġimgħa ta’ Novembru u fit-tielet ġimgħa x-xita ssaqqi s-siġar tat-tin għall-istaġun ta’ wara. San Martin jiġi fil-11 ta’ Novembru u Santa Katerina tiġi fil-25 ta’ Novembru.
Sajf imniddi, ħarġa mimlija.
Jekk fis-sajf tagħmel xi ftit xita, il-pjanti ħdejn il-bieb u fit-tieqa (= il-ħarġa) jidhru isbaħ u mimlija.
Marzu r-rebbiegħa tal-bhejjem.
Il-bhejjem jagħmlu ħafna ħalib f’Marzu.
San Mattija, iżra’ t-tomnija la mwaħħra u lanqas bikrija.
F’San Mattija għandu jinżara’ l-qamħ. It-tomnija tirreferi għat-tgħam u mwaħħra tfisser tard fl-istaġun. San Mattija jiġi fl-24 ta’ Frar.
F’Ġunju tidħol l-għassa.
F’Ġunju tispiċċa r-rebbiegħa u jibda s-sajf.
Mulejja, fix-xitwa agħtina xitwina u fis-sajf agħtina sajfitna.
Nitolbu lil Alla biex it-temp dejjem ikun favurina u f’waqtu.
Meta jidher il-busuf u l-farfett jibda jittajjar, l-art tkun saħnet u l-uċuħ taqbeż kollha nwajjar.
Fl-aħħar ta’ Marzu, ix-xitwa tasal fi tmiemha u tibda r-rebbiegħa. Nwajjar huwa d-diminuttiv plural ta’ nwara, li tfisser fjura.
Meta l-farfett jittajjar, l-uċuħ jaqżbu kollha nwajjar.
Fl-aħħar ta’ Marzu, ix-xitwa tasal fi tmiemha u tibda r-rebbiegħa. Nwajjar huwa d-diminuttiv plural ta’ nwara, li tfisser fjura.
Mill-Milied ’il fuq, iż-żmien jibda jagħti fil-buq.
Wara l-Milied, dari min ma kellux flus kien ibati ħafna minħabba t-temp xitwi. Buq huwa trumbetta.
Lampuka mixwija tfakkrek fl-ikla xitwija.
Ottubru huwa l-istaġun tal-lampuki, u r-riħa tfuħ tal-lampuki mixwija tfakkarna li deħlin fil-ħarifa u x-xitwa.
Qabel il-Milied la bard u lanqas ksieħ.
Il-bard u l-ksieħ jibdew tassew wara li jgħaddi l-Milied.
Qabel il-ħġejjeġ, tinżax suf u tbiddilx ħwejjeġ.
Lejn l-aħħar ta’ Ġunju, nistgħu nwarrbu għalkollox il-ħwejjeġ tax-xitwa.
Xħin jasal il-Milied il-ħeġġa tax-xitwa tkun diġà bdiet.
Fi żmien il-Milied kulħadd ikun ħerqan għat-temp iżjed kiesaħ tax-xitwa.
Il-qwiel kollha, f’post wieħed.