Omm tajba ma tħallix lill-uliedha jiġru barra.
kategorija
it-tfal
Min ma jibżax għall-fergħa lanqas għas-siġra ma jibża’.
Min ma jagħtix kas tal-edukazzjoni ta' wliedu, ma jagħtix kas tal-futur tagħhom.
Min ma jġibx rispett lil demmu jiġih hemm akbar minn hemmu.
Jekk ma ġġibx rispett lill-membri ta' familtek, uliedek jieħdu l-eżempju u jagħmlu l-istess miegħek.
Min ma jaħżinx lil demmu jiġih hemm akbar minn hemmu.
Jekk ma ġġibx rispett lill-membri ta' familtek (pereżempju billi tagħmel il-vistu meta jmutu), uliedek jieħdu l-eżempju u jagħmlu l-istess miegħek. Taħżen tfisser tagħmel il-vistu, f'dan il-każ.
Min irabbi l-klieb ma jkunx raġel tal-ħsieb.
Min irabbi l-klieb ma jkollux inkwiet, mhux bħal min irabbi t-tfal.
Min iħammar jgħammar.
Mara li jkun għad għandha ċ-ċiklu mestruwali (= tħammar) tkun għadha fiċ-ċans li jkollha t-tfal.
Min iħalli leħitu f’idejn it-tfal inittfuhielu.
Min ikun wisq twajjeb ma' wliedu, jagħmlu li jridu bih.
Min ħalla l-ulied bħal kieku ma mietx.
Min imut jibqa' jgħix f'uliedu.
Min għandu l-ulied għandu l-hena bil-wied.
Min ikollu t-tfal ikollu ħafna ferħ.
Min għandu l-ulied għandu l-hemm bil-wied.
Min ikollu t-tfal ikollu ħafna inkwiet.
Min għandu lil mart missieru, għandu demla fuq ilsienu.
Meta l-missier jiżżewweġ mara oħra, it-tfal ma jmorrux tajjeb magħha.
Meta tkun se tiżżewweġ, jekk ma tkunx miġnun, tiftakar li għad trid tbennen u tiġġennen.
Il-ħajja miżżewġa u t-trobbija tat-tfal jitolbu sagrifiċċji kbar.
Meta t-tarbija tibda tħuf, isserraħ ‘l ommha mill-ġuf.
Meta t-tarbija tibda tiċċaqlaq ħafna, dan ifisser li l-omm ma tkunx 'il bogħod milli tiled.
Meta l-qalziet tal-missier jiġi lill-iben, il-missier jista’ jmur jindifen.
Meta jikbru t-tfal, il-ġenituri ma jibqgħux ikollhom awtorità fuqhom.
Meta l-mara tkun se tobloq, bi ħsiebha, terġa’ tixtieq toħloq.
Madwar l-età ta' ħamsin sena, in-nisa terġa' tiġihom ix-xewqa jsiru ommijiet.
Man-nejbiet lesti l-kfejniet.
Dari kienu jmutu ħafna trabi meta jkunu waslu fl-età li jaqsmu n-nejbiet. Kfejniet tfisser twiebet żgħar tat-trabi.
Li taqla’ għalik u li tfaddal għat-tfal.
Trid tkun lest biex lil uliedek tagħtihom għajnuna finanzjarja meta jiġu bżonnha. Fuq kollox, huma jirtuk wara mewtek.
Lil uliedek ħobbhom iżda turihomx.
Dari kienu jemmnu li jekk turi lit-tfal li tħobbhom, jagħmlu li jridu bik.
Lil ibnek kif trabbih u ‘l żewġek kif iddarrih.
Il-mara trid iddarri r-raġel mod ieħor min kif kien jagħmel għand ommu, u t-tfal jikbru skont kif trabbihom.
L-iben kif trabbih u l-missier kif iddarrih.
Il-mara trid iddarri r-raġel mod ieħor min kif kien jagħmel għand ommu, u t-tfal jikbru skont kif trabbihom.
Kull min itewwem fil-ħelsien idewwem.
Il-ħlas ta' mara li jkollha tewmin idum. Itewwem tfisser ikollu tewmin.
Kellu l-borqom, xejn ma jinfdu.
Dari kienu jemmnu li min kien jitwieled bil-borqom (= amniotic sac) intatt, ħadd ma jkun jista' għalih.
Kelli wieħed, kelli tnejn, bla tbatija ma ġibt xejn.
It-trobbija tat-tfal dejjem diffiċli, ikollok kemm ikollok.
Jekk l-omm tkun żimlija, il-bint tkun imdorrija.
L-omm tinfluwenza ħafna lil bintha bl-eżempju li tagħti. Żimlija tfisser li tipprostitwixxi ruħha.
Jekk it-tfal tagħtihom il-lala, jitilgħu fuq rasek.
It-tfal jagħmlu li jridu bik jekk ma żżommilhomx ir-riedni.
Iż-żwieġ mingħajr tarbija ma fihx tgawdija.
Koppja miżżewġa bit-tfal tgħix iżjed kuntenta minn koppja bla tfal.
Iż-żgħar ħobż u xuwa, il-kbar ħobż u duwa.
Meta jkollok it-tfal, ikollok isseffaq wiċċek mal-problemi tagħhom ħajtek kollha. Xuwa hija xi ħaġa pjaċevoli u duwa hija mediċina.
Ix-xemx minn filgħodu turik x’ġej.
Minn filgħodu tinduna x'tip ta' ġurnata se tkun. Bl-istess mod, it-tfal minn ċkunithom juruk x'karattru għandhom.
Is-sinjur imutulu t-tfal u l-fqir imutlu l-ħmar.
Dari min ma kellux flus u kien imutlu l-ħmar, kienet xi ħaġa kbira - daqslikieku mietlu tifel. Normalment, is-sinjuri kienu jmutulhom it-tfal.
Is-sieqja tajba iżda l-bir miksur.
Il-ġenituri, speċjalment dawk stabene, jafdaw wisq flus f'idejn uliedhom u jonfquhom bl-addoċċ, bħal bir li ma jżommx ilma.
Issemmi kemm issemmi dejjem ismek ittenni.
It-tfal tagħtihom ismijiet differenti iżda kollha kunjomok jieħdu.
Is-sawt ħareġ mill-ġenna u min iduqu jithenna.
Dari s-swat kien jitqies metodu ta' dixxiplina li jsaħħaħ il-karattru tat-tfal. Sawt huwa kastig.
Ilwi d-dielja meta għadha żarġuna.
Il-karattru jissawwar fit-tfulija, bħal meta fergħa żgħira (żarġuna) tad-dielja tkun għadha tista’ tiltewa.
Il-qroqqa tiġborhom il-flieles.
L-omm responsabbli minn uliedha, bħall-qroqqa li tieħu ħsieb il-flieles.
Il-qurdien fi xfar għajnejn ommu jidher għażżiel.
Il-ġenituri dejjem jaraw lil uliedhom bħala aħjar u isbaħ minn ulied ħaddieħor.
Il-logħob tal-idejn u t-teptip tal-għajnejn jinsabu f’ulied il-fsied u l-hejm.
Il-fsied ma jagħmilx ġid għall-iżvilupp tal-karattru tat-tfal.
Il-logħob għat-tfal u l-ħatar għax-xiħ.
Kull fażi tal-ħajja għandha tagħha, meta nkunu tfal narmu s-saħħa nilagħbu u meta nixjieħu mmajnaw. Ħatar huwa bastun.
Il-kokka lil uliedha tara l-isbaħ.
Il-ġenituri dejjem jaraw lil uliedhom bħala aħjar u isbaħ minn ulied ħaddieħor.
Il-kbar mit-tfal jitgħallmu.
It-tfal kapaċi jgħallmu lill-kbar ukoll.
Il-karba tal-ħlas iġġiblek in-ngħas.
L-uġigħ tal-ħlas tant huwa kbir, li l-karba tal-omm tħossha ġo qalbek.
Il-ħrief imutu qabel in-nagħaġ.
Il-ħajja ġieli tkun kattiva, bħal meta t-tfal imutu qabel il-ġenituri.
Il-ġurnata minn filgħodu turik.
Minn filgħodu tinduna x'tip ta' ġurnata se tkun. Bl-istess mod, it-tfal minn ċkunithom juruk x'karattru għandhom.
Il-fsied iħassar l-ulied.
Il-fsied ma jagħmilx ġid għall-iżvilupp tal-karattru tat-tfal.
Il-beċċun qatt ma żaqq lil ommu.
Ir-rwol tal-ġenituri huwa li jieħdu ħsieb it-tfal.
Id-dielja tiltewa meta tkun żarġuna.
Il-karattru jissawwar fit-tfulija, bħal meta fergħa żgħira (żarġuna) tad-dielja tkun għadha tista' tiltewa.
Ibża’ min-naħal u mit-tfal tar-raħal.
It-tfal ma jafux x'inhu periklu u malajr jinkwetawk għax iweġġgħu.
Ġisem bla suf ma jkabbarx ġuf.
Raġel għandu jkun f'saħħtu biex jagħmel it-tfal.
Fuq il-binnija tidden is-sriedeq; kull ma tagħmel turix lil uliedek.
L-affarijiet u l-kwistjonijiet ta' bejn il-ġenituri m'għandhomx isiru jafu bihom it-tfal. Il-binnija hija bejta tat-tiġieġa.
Fil-ħarifa l-mara timla l-qaleb bil-ġbejna u tħawwad il-brejma bin-nejna.
Il-mara tad-dar għandha ħafna xogħol kemm fid-dar kif ukoll fit-trobbija tat-tfal. Il-brejma tirreferi għal skutella u n-nejna hija kelma tat-tfal għal ikel.
Fiċ-ċokon ajma rasi u fil-kobor ajma qalbi.
It-tfal iweġġgħulek rasek meta jkunu żgħar u jweġġgħulek qalbek meta jkunu kbar.
Darbtejn insiru tfal.
Meta tixjieħ u titlef saħħtek tispiċċa tiddependi fuq ħaddieħor, bħat-tfal.
Borom żgħar għandhom widnejn kbar.
Dak kollu li t-tfal jisimgħu jmorru jgħiduh.
Bl-ulied kollha jaqilgħu xi sold, il-missier jista’ jibni fil-fond.
Il-paga tal-ulied isservi wkoll għall-familji li jbatu finanzjarjament.
Bin in-nies trabbihx, xbinek bi żbirr teħdux u l-mara turihiex kollox.
Trabbix tfal ta' nies oħra, tiżżewwiġx pulizija u lill-mara tgħidilhiex kollox għax tużah kontrik.
Biex trabbi tajjeb ibża’ dejjem.
Fit-trobbija tat-tfal trid tkun moħħok hemm sabiex jitilgħu sew.
Bħal min tisilfu, min iżżiegħel bih titilfu.
Meta żżiegħel wisq bit-tfal titlifhom, bħal meta tislef oġġett.
Li kont ħabbejtni, kieku mill-bajda raddajtni.
Jeħtieġ li t-tfal tikkoreġihom minn ċkunithom. F’dan il-qawl, il-ħalliel adult qed iċanfar lil wieħed mill-ġenituri tiegħu talli m’għamilx dan. Raddajtni tfisser begħidtni.
Armla bla tfal, żejt fin-nar.
Mara armla li ma jkollhiex tfal faċli terġa' ssib l-imħabba.
Armel u mrabbab ma fiex xi ttellet.
In-nisa ma jkunux iridu rġiel romol li diġà jkollhom it-tfal.
Ara bint min hi u ngħidlek min hi.
It-tfal jitilgħu skont it-trobbija tagħhom.
Aħjar imreddgħa Qormija minn waħda Żebbuġija.
Storikament il-kolera kienet laqtet lil Ħaż-Żebbuġ agħar minn Ħal Qormi, u allura l-imreddgħa (mara li kienet tredda' lit-tarbija minflok l-omm) minn Ħal Qormi kienu iżjed mixtieqa.
Tifel li jħobb jittarraf stennieh jiġġarraf.
It-tfal li ma jibżgħux mill-periklu xi darba jweġġgħu.
Tifel imhejjem ftit tieħu minnu.
It-tfal imfissdin jaħsbu fihom infushom biss.
Il-fsied iħassar l-ulied.
It-tfal imfissdin jaħsbu fihom infushom biss.
It-tfal xogħol tal-ħmar.
Kulħadd jaf jagħmel it-tfal, iżda mhux kulħadd jaf irabbihom sew.
It-tfal tħalltek ma’ min ma tixtieqx.
M'għandekx kontroll fuq min jiżżewġu wliedek - jaf ikollok titħallat ma' familja li ma ddoqqlokx.
It-tfal, tfal ifittxu.
It-tfal ma' tfal oħra jridu jilagħbu, ma jimpurtahomx mill-ħajja tal-adulti.
It-tfal tfal.
M'għandekx tistenna żżejjed mit-tfal.
It-tfal jikxfu l-għawar.
It-tfal wisq innoċenti u jikxfu ħafna sigrieti.
It-tfal iż-żgħar uġigħ ta’ ras; it-tfal il-kbar uġigħ il-qalb.
Meta t-tfal ikunu żgħar iweġġgħulek rasek bl-għajat, iżda meta jikbru jweġġgħulek qalbek b'azzjonithom.
It-tfal iqegħduk wiċċek ‘l isfel.
It-trobbija tat-tfal tbatija.
It-tfal ikilhom ġbara u lbieshom ħsara.
Biex titma' u tlibbes lit-tfal trid ħafna flus.
It-tfal ħobbhom u turihomx.
Id-dixxiplina turi mħabba għat-tfal.
It-tfal bħall-ħabaq, jimirdu u jfiqu malajr.
It-tfal jimirdu spiss imma malajr jgħaddilhom.
It-tfal bħall-flieles, inaqqru dejjem.
Tfal f'saħħithom jiftħu l-aptit u jieklu l-ħin kollu.
L-ulied jekk ma jinħabbux ma jitrabbux.
L-imħabba fit-trobbija hija essenzjali għat-tfal.
L-ulied huma biċċa mill-qalb.
L-ulied dejjem jibqgħu f'qalb il-ġenituri tagħhom, anke meta joħorġu mid-dar.
L-omm mhux talli twieled imma għal kull ħolqien tiġġieled.
L-omm tbati mhux biss biex iġġib it-tfal fid-dinja, iżda wkoll biex trabbihom u saħansitra meta jsiru adulti.
L-omm basla, il-missier tewma, it-tifla kif tkun tfuħ?
L-ulied jitilgħu skont kif irabbuhom il-ġenituri.
It-tfal jiġbru d-dar.
It-tfal jimlew id-dar.
Aħjar fwiedi minn uliedi.
Bniedem li jaħseb fih innifsu biss, anke lil uliedu jinsa.
Tfal u bhejjem għali dejjem.
Dari l-familji kienu jbatu mhux biss biex irabbu l-bhejjem, iżda wkoll it-tfal.
L-omm għal uliedha giddieba u ħalliela.
L-omm minn kollox lesta tagħmel għal uliedha.
Aħjar trabbi ħanżir minn tifel ta’ ħaddieħor.
Annimal jaf japprezza iżjed dak li tagħmel miegħu mit-tfal ta' ħaddieħor.
Raġel miġnun, jgħammar sħun.
Raġel rasu sħuna jkollu tfal jixbhuh.
Raġel ħalliel, mhux tifel sinċier.
Il-mewt tar-raġel, f’ħajjet martu tħalli vojt li l-imħabba u s-sinċerità ta’ wliedha ma jkunux kapaċi jimlew.
Raġel kif iddarrih, u t-tifel kif trabbih.
Il-mara trid iddarri r-raġel mod ieħor min kif kien jagħmel għand ommu, u t-tfal jikbru skont kif trabbihom.
Mara b’tarbija ma tesagħhiex ta’ Brija.
Mara għandha toqgħod id-dar tieħu ħsieb it-tarbija. It-Triq ta’ Brija hija triq is-Siġġiewi.
Mara bla żaqq bħal tieġ bla daqq.
Mara bla tfal mhix mara kuntenta.
Mara bix-xewqa, lewn uliedha jiġu mżewqa.
Superstizzjoni: jekk mara tibqa’ bix-xewqa waqt it-tqala, dan ikun jidher fit-tarbija.
Mara bil-għonnella qatt ma taf x’għamlet u x’kellha.
Fl-antik l-għonnella kienet tgħatti t-tqala.
Il-mara tqila tirbaħ il-għażż u titlef il-ħila.
Hemm bżonn li mara tqila tistrieħ u mhux taħdem.
Il-mara tqila ġo did-dinja turi l-ħila.
l-mara li tgħaddi minn tqala turi kemm għandha kuraġġ.
Il-mara tħammar u r-raġel jgħammar.
Sakemm il-mara jibqa’ jkollha ċ-ċiklu mestruwali, tkun għadha fiċ-ċans li jkollha t-tfal.
Mara tal-għaqal iżżomm id-dar, tiġbor ʼl uliedha u xedda fin-nar.
Bis-saħħa tal-mara bieżla li tieħu ħsieb id-dar u t-tfal, il-familja tgħix kuntenta. Xedda tfisser ħatab.
Il-Malti u l-far iddaħħalhomx id-dar għax iħassrulek il-mara u t-tfal.
Il-Malti jaf jagħmel ħsara daqs il-far.
Il-mara armla tqabbad ʼl uliedha jħufu fir-ramla.
Wara l-mewt tal-missier, il-familji kienu jbatu ħafna. Iħufu fis-sens ta’ jfittxu l-ikel.
Alla mas-skaren u mat-tfal.
Alla jieħu ħsieb tas-sakranazzi u tat-tfal.
Il-qwiel kollha, f’post wieħed.