qawl.mt

it-tajjeb u l-ħażin

It-taqbida tal-bniedem mat-tajjeb u l-ħażin.

Tgħaġġilx u ma tindimx.

Meta tieħu deċiżjonijiet bl‑għaġla ma tkunx ħsibtha sew u jiddispjaċik għax tispiċċa tagħmel l‑għażla l‑ħażina.

Tal-ewwel ibewwel u tal-aħħar ibaħħar.

Dak li jkolli jagħmel l-ewwel xogħol, irid isegwi sew l-istruzzjonijiet u jibża’ mill-iżbalji. Dak tal‑aħħar ikollu d‑dmir li jtemm il‑ħimda li tkun qed issir, u b’hekk ilaqqat ix‑xogħol kollu li jkun għad fadal. Barra minn dan, kienet popolari s‑superstizzjoni fejn…

Tal-aħħar ibaħħar.

Dak tal-aħħar ikollu d-dmir li jtemm il-ħimda li tkun qed issir, u b’hekk ilaqqat ix-xogħol kollu li jkun għad fadal. Barra minn dan, kienet popolari s-superstizzjoni fejn il-fumigazzjoni kienet issir biex jitkeċċew l-ispirti ħżiena. Għalhekk ukoll, waqt il-funerali —…

Ta’ kulħadd tiġi.

Ix‑xorti ħażina li messet lili llum u li qed tgħaddini biż‑żmien biha, għad tiġi fuqek ukoll fil‑futur.

Ta’ kulħadd tasal.

Ix‑xorti ħażina li messet lili llum u li qed tgħaddini biż‑żmien biha, għad tiġi fuqek ukoll fil‑futur.

Sebaħ fl-aħħar nhar il-ġahar.

Wieħed m’għandu qatt jitlef it-tama f’sitwazzjoni ħażina, bħal meta jisbaħ wara ġurnata mċajpra. Ġahar proprjament tfisser persuna li ma tarax sew.

Sargu xiħ b’gamblu jinten jinqabad.

Min mingħalih moħħu jilħaqlu għad isib lil xi ħadd li jgħaddih fil-makakkerija u jagħmillu ħażen agħar. Sargu hija ħuta tal-ispeċi Diplodus sargus.

Qalb ħażina, jekk tobton ħniena, tarmi.

In‑nies qalbhom ħażina ma jafux x’inhi ħniena, bħal ġisem li ma jħennx għal fetu mhux vijabbli u jagħmel abort (hekk tfisser tarmi). Tobton tfisser tnissel.

Post faktum rawta.

Il-ħażin issa sar u jiswa daqs rawta, jiġifieri ħmieġ tal-bhejjem. Post faktum hija fil-fatt post factum bil-Latin, jiġifieri wara li tkun saret l-azzjoni.

Min ma jbiddilx iqammel.

Il-bidla f’kollox sabiħa (fil-ħbieb, ix-xogħol, l-attutidni, il-mentalità, eċċ.) għaliex tevita konsegwenzi koroh (il-monotonija, l-abbużi, il-passività, l-arroganza, eċċ.).

Min ma jbiddilx idewwed.

Il-bidla f’kollox sabiħa (fil-ħbieb, ix-xogħol, l-attutidni, il-mentalità, eċċ.) għaliex tevita konsegwenzi koroh (il-monotonija, l-abbużi, il-passività, l-arroganza, eċċ.).

Min jidħaq il-Ġimgħa jibki s-Sibt.

Superstizzjoni Maltija li min jidħaq nhar ta’ Ġimgħa, peress li f’kuntest reliġjuż huwa jum traġiku, ibati l-konsegwenzi u jibki l-għada.

Min ħarreb imut imħarreb.

Min jagħmel il-ħsara lil ħaddieħor, il-ħajja tpattihielu billi tagħmillu l-istess tip ta’ ħsara. Iħarreb tfisser joqtol, u mħarreb tfisser maqtul.

Min jgħaġġel wisq jibdielu.

Meta tieħu deċiżjonijiet bl-għaġla ma tkunx ħsibtha sew u jiddispjaċik għax tispiċċa tagħmel l-għażla l-ħażina.

Kull qalb trid oħra.

Meta tagħmel it-tajjeb ma’ persuna, tistenna l-istess ħaġa mingħandha meta tiġi bżonn.

Il-forka għall-iżvinturat.

Minn tant nies li jagħmlu l-ħażin u qatt ma jinqabdu, ix-xorti ħażina tkun messet lil min jingħata l-forka. Id-dinja inġusta.

Il-qwiel kollha, f’post wieħed.