Ma tistax tagħmel li trid għax in-nies jgħidu bik.
kategorija
is-soċjetà
Ħalli ’l kulħadd jerfa’ salibu.
Tindaħalx fl-affarijiet ta’ ħaddieħor.
Il-pipa rġulija, il-magħda ħniżrija u t-tabakk qżiżija.
Dari min kien ipejjep il-pipa kien jitqies ta’ klassi, mhux bħal min kien ipejjep is-sigaretti jew jomgħod il-magħda (= chewing tobacco).
In-nies ta’ daż-żmien huma nies tal-isem.
Ħadd m’għadu jġib ruħu ta’ nies daż-żmien, ma tista’ tafda lil ħadd.
Aħbar ħażina malajr tinxtered.
Aħbar ħażina kulħadd jieħu interess fiha.
Aħjar ras ta’ nemla minn denb ta’ ljun.
Aħjar tkun żgħir u tmexxi inti, milli taqdi u tpaxxi lill-kbir.
Aħjar tikkmanda x-xjaten milli jikkmandawk l-anġli.
Aħjar tikkmanda inti u b’mod forsi mhux daqshekk tajjeb, milli jkollok issegwi l-kmand ta’ ħaddieħor.
Aħjar tobdi milli tikkmanda.
Min imexxi għandu iżjed responsabbiltà.
Akbar m’aħna, akbar qnatarna.
Aktar ma jkollok kariga għolja, aktar għandek responsabbiltajiet.
Akbar m’int, akbar hu hemmek.
Aktar ma jkollok pożizzjoni għolja, aktar għandek responsabbiltà u inkwiet.
Avukat jekk ma jiħdux Alla jieħdu x-xitan.
Avukat ħażin fl-aħħar mill-aħħar jieħu dak li ħaqqu.
Bik amir u bija amir, min se jsuq il-ħmir?
Jeħtieġ li xi ħadd wieħed biss imexxi.
Bil-ħabba l-ħabba tikber u titrabba.
Min jitwieled f’familja mhux tal-flus irid jagħmel iżjed sforz biex fis-soċjetà jsib postu.
B’laqxa waħda ma ssajjarx.
Kultant biex timxi ’l quddiem ftit għajnuna mhix biżżejjed.
Borma bejn l-ixirka jew nejja jew maħruqa.
L-affarijiet ma jimxux sew meta jkun hemm ħafna mexxejja.
Bormot ix-xirka qatt ma ssir sewwa.
Hemm bżonn li xi ħadd wieħed biss imexxi l-partijiet kollha ta’ proġett.
Ċafċaflu papru la sibt l-ilma.
Fejn m’hemmx dixxiplina jkun hemm abbuż wara abbuż, bla rażan.
Dak li hu fil-għoli ma jsirx mingħajr il-baxx.
Dawk li qegħdin f’pożizzjoni għolja għandhom bżonn lil dawk f’pożizzjoni baxxa biex l-affarijiet jirnexxu.
Dak li jibża’ ma jitteħidx.
Min joqgħod attent ma min jagħmilha fis-soċjetà ma jiħux eżempji ħżiena.
Daqqa ta’ għama semagħha trux.
Jekk min suppost qed imexxi ma jikkonvinċix bl-argumenti tiegħu, ħadd ma jagħti kasu.
Dar is-sultan min tiela’ u min nieżel.
Min hu f’pożizzjoni ta’ awtorità jista’ jkun iġibek daqs kemm ikun jista’ ma jniżżlekx.
Drabi felula tfaqqas oħra.
Jekk abbuż wieħed ma jsir xejn dwaru, isiru oħrajn warajh.
Fejn hemm il-għasel jersaq id-dubbien.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
Fejn hemm il-kotra xammar u għaddi.
Irid ikollok biżżejjed kuraġġ biex taffronta sitwazzjonijiet diffiċli, bħal meta trid tgħaddi minn folla nies irossu.
Fejn hemm is-susa, il-ġlied ma jonqosx.
Meta l-morali tas-soċjetà jibdew jiddgħajfu, jinqala’ l-inkwiet.
Fejn hemm it-tfesfis fil-widnejn, aktarx hemm il-gideb.
Meta tiġri xi xniegħa mhux kollox ikun veru.
Fejn ikun hemm l-għasel, ikun hemm in-naħal.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
Fejn il-bosta, xammar u aħrab.
Irid ikollok biżżejjed kuraġġ biex taffronta sitwazzjonijiet diffiċli, bħal meta trid tgħaddi minn folla nies irossu.
Fejn ma jersaqx id-dubbien, ma jbejtux il-firien.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
Fid-dinja mhux sewwa, min jirkeb u min iniegħel.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja; ħafna jgawdu spejjeż ħaddieħor.
Fid-dinja min hu ras u min hu denb.
Jew tikkmanda jew jikkmandawk.
Fil-għaqda s-saħħa.
Meta nkunu magħqudin inkunu iżjed b’saħħitna u jkun iżjed diffiċli tegħlibna.
Għall-kotra m’hemmx tarf.
Diffiċli tintgħażel meta tkun fil-folla.
Ħadd għadu ma twieled bil-ħwejjeġ.
Ħadd ma twieled speċjali iżjed minn ħaddieħor.
Ħadd ma jagħmel imsarnu f’żaqqu.
Kulħadd ifittex li jkun aħjar minn ħaddieħor.
Ħadd ma jaħsillek wiċċek biex tkun isbaħ minnu.
Kulħadd ifittex li jkun aħjar minn ħaddieħor.
Ħadd ma jġib xejn minn żaqq ommu.
Ħadd ma twieled speċjali iżjed minn ħaddieħor.
Ħadd ma jinħtieġ għal ħadd.
Ħadd mhu partikolarment speċjali, twarrab inti jeħodlok postok ħaddieħor.
Ħadd ma jrid il-pulizija/ġustizzja/ħaqq wara biebu/daru.
Kulħadd ifittex li ma jxellifx difrejh mal-ġustizzja.
Ħadd ma jtella’ lil nanntu fis-sala.
Hemm min ikun laħaq jew tal-flus u jkun jistħi juri li ġej minn ambjent umli.
Ħadd ma mess is-sema b’idu.
Ħadd mhu partikolarment speċjali, twarrab inti jeħodlok postok ħaddieħor.
Ħadd mhu aħjar minn ħadd.
Ħadd mhu speċjali iżjed minn ħaddieħor.
Ħajt tad-dell ftit ħajr fih u x-xemx jeħtieġha.
Min hu dgħajjef jeħtieġ l-għajnuna, ma jistax jagħtiha hu lil ħaddieħor.
Ħajt tas-sejjieħ la jaqa’ jistrieħ.
F’ċerti sitwazzjonijiet, tagħmel x’tagħmel ma tkunx tista’ tgħin lill-persuna.
Ħalli x-xini jimxi għal ġenbu.
In-nies jgħidu ħafna xorti imma f’idejk kemm tagħti kashom.
Ibża’ mill-fqir li jsir sinjur u mill-qaħba li tiġbor l-unur.
Min jagħmel suċċess ikun bata u minħabba f’hekk, iwebbes qalbu.
Ibża’ minn qrun il-fart u għaddi minn warajh.
Tisfidax lil min taf li għandu l-poter jagħmillek il-ħsara.
Id taħsel l-oħra, u t-tnejn jaħslu l-wiċċ.
Il-korruzzjoni hekk taħdem u toktor, kulħadd jagħmel il-pjaċiri lil xulxin.
Id-dmir jagħmlek ilsir.
Dmirijietna jeħtieġ li naqduhom, anke jekk m’għandniex aptit.
Id-drawwa hija t-tieni din.
Id-drawwiet ta’ poplu ma jinqatgħux kif ġieb u laħaq. Din tfisser reliġjon.
Id-drawwa hija t-tieni natura.
Id-drawwiet ta’ poplu ma jinqatgħux kif ġieb u laħaq.
Il-banda ddoqq u l-bajtar dieħel.
Meta ħadd ma jkun jimpurtah kollox imur ħażin.
Il-bass jiġi wara r-rass.
Jekk tkun bniedem aħrax u opprimenti, xi darba se jduru kontrik.
Il-ġustizzja fis-sema tinstab.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja.
Il-ġustizzja mis-sema ’l fuq.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja.
Il-ġustizzja tkabbar nazzjon u d-dnub jirvinaha.
Il-ġustizzja ssawwar is-sens morali ta’ nazzjon, iżda l-azzjonijiet ħżiena jeqirduha.
Il-ħajjat qalzietu mraqqa’.
Min joffri servizz tajjeb lil ħaddieħor jispiċċa joffri l-istess servizz ħażin lilu nnifsu.
Il-ħmar li jġorr l-inbid jixrob l-ilma.
Mit-tbatija ta’ ħaddieħor japprofittaw irwieħhom il-pampaluni.
Il-ħotra tegħleb il-kotra.
In-nies trid taċċetta lil min intgħażel biex imexxi, bħal f’elezzjoni. Il-ħotra tfisser l-għażla u l-kotra huma n-nies fis-soċjetà.
Il-ħuta l-kbira dejjem kielet iż-żgħira.
Ma tista’ tagħmel xejn kontra min għandu iżjed setgħa minnek.
Il-ħuta minn rasha tinten.
F’organizzazzjoni jew ġerarkija, il-problemi jkunu ġejjin mit-tmexxija ħażina tad-diriġenti.
Il-ħuta ż-żgħira qatt ma kielet il-ħuta l-kbira.
Ma tista’ tagħmel xejn kontra min għandu iżjed setgħa minnek.
Il-karfa ssibha kullimkien.
F’kull soċjetà ssib il-marmalja (= il-karfa).
Il-kelb qabel ma tinbxu kun af sidu min hu.
Qabel tiksirha minn ma’ xi ħadd, qis li tkun taf min hu u sa fejn kapaċi jasal.
Ħelu tittiekel, morr tinbeżaq.
Mingħand in-nies taqlagħha dejjem fuq rasek, tagħmel x’tagħmel.
Il-knisja tagħna u l-kappillan qaribna.
L-influwenza tal-kappillan hija kbira u jkun jista’ jġib li jrid għall-parruċċana.
Il-kok ta’ wiċċ il-borma jiekol.
In-nies imlaħħqin japprofittaw mill-pożizzjoni tagħhom, bħall-kok li jiekol l-aħjar parti.
Il-leħja tas-sinjur f’idejn is-seftur.
Dawk li jaħdmu għal min hu mleħħaq u sinjur igawdu wkoll.
Il-liġi donnha mhix għal kulħadd xorta waħda.
Tistenniex ġustizzja fid-dinja.
Il-liġi saret bħall-banavolja.
In-nies ħżiena jmorru aħjar mal-ġustizzja mill-vittmi. Banavolja tfisser brikkun.
Il-liġi taqbad il-ħuta ż-żgħira.
Maż-żgħir il-ġustizzja għandha ħafna saħħa, iżda mhux mal-kbir.
Il-liġi tiġġebbed kemm tridha.
Il-liġi tista’ tiġi interpretata b’diversi modi, skont min int u lil min taf.
Kollox tajjeb u dritt dak li għal butek imidd.
Meta jkun hemm il-flus u l-interessi personali involuti, il-morali kollha jitwarrbu.
Il-liġijiet għal kulħadd xorta waħda.
Suppost li kulħadd indaqs f’għajnejn il-liġi.
Il-musmar imsaddad irqiq u jagħmel ħoss.
In-nies ta’ klassi baxxa u bla manjieri ma jiswew xejn imma jagħmlu ħafna storbju biex jidhru.
Il-pastizz m’għandux jinkiser qabel ma tkun tlieta.
Superstizzjoni Maltija fejn kienu jemmnu li biex tiekol il-pastizzi trid tkun grupp ta’ tlieta.
Il-piki jagħtu l-aptiti.
Nies impikati ma’ xulxin jaħdmu u jistinkaw kemm jifilħu biex iġibu fix-xejn lill-avversarji tagħhom.
Il-piki jaqtgħu l-aptiti.
Nies impikati ma’ xulxin jaħdmu u jistinkaw kemm jifilħu biex iġibu fix-xejn lill-avversarji tagħhom, anke akkost li jagħmlu l-ħsara lilhom infushom.
Il-qarn xieraq f’ras il-baqra.
Għandek dejjem tilbes adatt għalik. Dari kienu joqogħdu attenti li jilbsu skont il-klassi soċjali.
Mgħallem f’idejh bħan-nies taż-żmien, jew kien hu miktub max-xwieni jew jinsab baħri mal-iġfien.
In-nies ta’ klassi baxxa tikbrilhom rashom meta jkunu xortihom tajba. Mgħallem f’idejh tfisser li jkollu t-tpinġija fuq idejh (dari kienet titqies tan-nies ta’ klassi baxxa), u dawn jixbhu lin-nies tal-antik (=in-nies taż-żmien) tal-istess kwalità, jiġifieri...
Il-qawwa u d-dnewwa jitbqu l-fomm.
L-użu tas-setgħa u l-vjolenza (= dnewwa) jagħlqu ħalq min jazzarda jirvilla.
Il-qorti fiha bieb mnejn tidħol u le mnejn toħroġ.
Il-kawżi l-qorti jdumu ħafna biex jinqatgħu.
Il-qorti għatba tal-infern.
Ladarba tidħol il-qorti, kun lest għal ħafna kumplikazzjonijiet u skossi.
Il-qorti għatba taż-żift, tmidd sieqek fuqha u teħel.
Ladarba tidħol il-qorti, kun lest għal ħafna kumplikazzjonijiet u skossi.
Il-wegħda jew ittemmha jew ittemmek.
Superstizzjoni Maltija fejn kienu jemmnu li jekk ma ttemmx wegħda, jiġrulek affarijiet ħżiena.
Imselħa ġdida tħaxwex.
Meta jkun hemm xi ħadd ġdid f’pożizzjoni ta’ awtorità, ċerti deċiżjonijiet u ordnijiet ġodda jdarrsu. Imselħa hija xkupa.
In-naħal issibu fejn hemm l-għasel.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
In-naħal jaħdem u r-reġina tieħu l-ġieħ.
Il-ħaddiema jaħdmu u jbatu u ta’ fuqhom igawdu l-frott ta’ xogħolhom.
In-nies inġies.
In-nies lesti jaqgħu fil-baxx biex jieħdu li jridu.
Ir-rigali jagħmu l-għajnejn.
Ir-rigali jingħataw biex dak li jkun jagħlaq għajnejh għall-abbużi.
Ir-rigali ktajjen fl-idejn u bżar fl-għajnejn.
Meta tirċievi rigal u taċċettah, tispiċċa tintrabat.
Is-sagristan jekk ma jmissx max-xema’ jmiss mar-ruttan.
Meta ma jkun hemm ħadd jissorvelja, kulħadd jagħmel li jrid, bħas-sagristan diżonest li jobrom li jista’. Ruttan tfisser xema’ mdewba.
Is-smigħ ma fihx irfigħ.
Min jeżegwixxi l-ordnijiet ta’ dawk ta’ fuqu, ma jerfa’ l-ebda responsabbiltà.
Iż-żgħir dejjem minn taħt.
Dawk li m’għandhomx setgħa jkollhom joqogħdu għal min ikun fuqhom.
Iż-żgħir qatt ma jaħseb tajjeb fil-kbir.
Dawk li fis-soċjetà jgħixu modestament jew m’humiex imlaħħqin dejjem jaħsbu ħażin f’min għandu ħafna flus jew ikun imlaħħaq.
Jekk jiena nibni kulħadd iweġibni.
Meta jkollok il-propjetà, ifisser li inti tal-flus u n-nies jibdew jirrispettawk iżjed.
Jekk l-ixkupa ma jaqbadhiex il-kennies taqbadha r-reġina.
Ix-xogħol meqjus bħala baxx bilfors irid jagħmlu xi ħadd.
Jekk terfa’ l-ġlekk taqla’ u jekk ma terfgħux ukoll.
Tagħmel x’tagħmel dejjem taqlagħha ġo wiċċek.
In-nies ilsienhom tal-labar.
Ilsien in-nies iniggeż.
Jekk tiżżewweġ aħjar tieħu bidwi, gabillott jew biċċier milli ferħ ta’ kavallier.
Aħjar issib lil xi ħadd li ġej minn ambjent umli minn privileġġat.
Jisbaħ bis-serduq u jisbaħ bla serduq.
Ħadd mhu importanti daqs kemm jaħseb fid-dinja.
Kap ġdid, liġi ġdida.
Meta tinbidel it-tmexxija, ikun hemm il-bidla.
Kappell ma jmejjilx ieħor.
Min ikun f’pożizzjoni ta’ awtorità ma jwaqqax lil ħaddieħor li jkun fl-istess f’pożizzjoni, anzi ġieli jikkonfoffa miegħu.
Kul għal qalbek u imxi għal għajn in-nies.
Waħdek agħmel li trid, iżda man-nies imxi mal-kurrent.
Kulħadd fis-setgħa tiegħu.
Kulħadd għandu limitu sa fejn jista’ jasal, skont kemm għandu poter fis-soċjetà.
Kulħadd iħobb jikkmanda.
Kulħadd jaħseb li tiegħu tajjeb.
Meta tikkoppa l-bozza, l-għani bir-rota u l-bidwi bil-kabozza.
Min għandu l-flus dejjem jgħix iżjed komdu minn min m’għandux. Il-bozza hija kontenitur tas-silġ li jkessaħ l-ilma jew l-inbid, u kabozza hija għamla ta’ kowt.
Kulħadd jaf għal tiegħu.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares.
Kulħadd jaf hu fiex inhu.
Ħu ħsieb l-affarijiet tiegħek u ħallik minn ħaddieħor.
Kulħadd jagħmel dak li jaqbel.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares.
Kulħadd jiġbed għal qabilu.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares. Qabilu tfisser l-ispeċi tiegħu.
Kulħadd jiġbed għalih sakemm jara l-qiegħ.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares, sal-aħħar nett.
Kulħadd merqtu u ftietu.
Agħti kas l-affarijiet tiegħek u ħallik minn ta’ ħaddieħor.
Kulħadd taħt saqaf wieħed.
Kulħadd irid iseffaq wiċċu mal-problemi tal-ħajja.
Kulħadd taħt sema wieħed.
Kulħadd irid iseffaq wiċċu mal-problemi tal-ħajja.
Kulħadd tajjeb iżda ibża’ minn kulħadd.
Kulħadd għandu t-tajjeb tiegħu, iżda xorta waħda tafdax.
Kull par għal paru.
Kulħadd ifittex lil min ikun jixbhu: fil-karattru, fl-età, fil-klassi soċjali, eċċ.
Kull qabil għal qabilu.
Kulħadd ifittex lil min ikun jixbhu: fil-karattru, fl-età, fil-klassi soċjali, eċċ. Qabil tfisser speċi (species).
Kull qawwi hawn ieħor għalih.
Dejjem hemm xi ħadd aqwa minnek, int min int u għandek setgħa kemm għandek setgħa.
Min jigdeb u jobgħod, jagħmel deni lilu nnifsu u lil min jemmnu.
Min jigdeb u jaqla’ l-qlajjiet jagħmel ħsara kbira lilu nnifsu u lil ta’ madwaru.
Kulma jingħad minn warajja nistmah taħt saqajja.
Dak li n-nies jgħidu minn wara dahrek tagħtix kasu.
La kull tina, tina. La kull qargħa, qargħa.
Kulħadd differenti fid-dinja.
L-aħjar kulħadd merqtu u ftietu.
Ara l-affarijiet tiegħek u ħalli lil ħaddieħor bi kwietu.
Min jibża’ mill-għarnuq ma jiżrax ful.
Min ma jridx li n-nies jgħidu bih, m’għandux jgħid fuq in-nies.
L-għaqda ġġib is-saħħa.
Meta nkunu magħqudin inkunu iżjed b’saħħitna u jkun iżjed diffiċli tegħlibna.
L-għassa mbajda u l-ispettur ġdid.
L-affarijiet jinbidlu meta jilħaq xi ħadd ġdid f’pożizzjoni ta’ awtorità.
Li ssellem hija mġiba tajba, iżda li ssellem huwa dmir.
Kulħadd għandu jsellem għaliex huwa dmir, mhux biss edukazzjoni.
Min jitkaża jaqa’ fil-każa.
Min jitkaża bl-iżbalji ta’ ħaddieħor, jispiċċa jagħmel l-istess żball huwa stess.
Lill-furnar ħobża islifhielu, għax jekk ma jroddhilekx issib kif teħodhielu.
Tħabbeb ma’ min għandu l-flus jew l-awtorità, tmur minn fuq tista’.
L-ilsir ikollu jbus l-id li jixtieq maqtugħa.
Kultant ikollna nagħmlu affarijiet li ma nixtiqux nagħmlu.
L-inbid ġdid ikemmex il-ħalq.
Meta jinbidlu r-regoli dejjem ser ikun hemm min jopponi.
L-ixkubetta fiha l-grillu u kulħadd jagħmel li jaqbillu.
Kulħadd l-interessi tiegħu jara.
Min iraqqa’ jogħla f’daqqa.
Min jagħti kas ħwejġu u jieħu ħsiebhom ifaddal iżjed flus minn min il-ħin kollu jixtri l-ġdid.
M’hemmx żiemel li jiġri wisq u ma sabx ieħor li għaddieh.
Dejjem ser issib xi ħadd aqwa minnek, tajjeb kemm inti tajjeb.
Ma jgħoddx kif tibda, jgħodd kif tispiċċa.
L-ambjent li titwieled fih ma jiddeterminax x’tip ta’ ħajja għad ikollok fil-futur.
Min iżoqq il-ħalq jintef il-leħja.
Xi nies jonfqu iżjed flus minn kemm jifilħu biex jippruvaw ilaħħqu ma’ ħaddieħor.
Ma jmutx re u jitfaċċa ieħor aħjar minnu.
Meta jinbidel il-mexxej ta’ xi organizzazzjoni, stennieh ikun agħar mhux aħjar.
Malta tixba’ bil-ftit.
Peress li Malta żgħira, ftit għajnuna wkoll biżżejjed.
Malta żgħira u n-nies magħrufa.
Malta pajjiż żgħir u kulħadd jaf lil xulxin, jiġifieri oqgħod attent.
Man-nies jew bla saħħa jew bla ġieħ.
Man-nies jew tieħu saħħtek biex tikseb xi ħaġa, jew titlef ġieħek biex takkwista li trid.
Meta jilħaq il-fqir, agħmillu rixa ħalli jtir.
Meta xi ħadd li jkun ġej minn ambjent ta’ faqar jilħaq, jitkabbar u jxammar imnieħru.
Meta jkollok issib il-ħbieb, meta ma jkollokx issib il-klieb.
In-natura tal-bniedem dik hi: meta jkollok il-flus iduru miegħek, u meta ma jkollokx jabbandunawk.
Meta nibet il-ħaxix miet iż-żiemel.
Il-każijiet il-qorti tant idumu jkaxkru li sakemm jinqatgħu, min kellu raġun ikun laħaq miet.
Meta nikbru ninsew x’konna.
Meta nilħqu jew navvanzaw fil-karriera, ninsew minn fejn konna bdejna, bl-istess mod li meta nixjieħu ninsew li xi darba konna żgħar.
Meta s-sultan iħoss il-far, jiftaħ in-nar.
Kulħadd jiddefendi lilu nnifsu meta jħossu attakkat. Il-far tfisser l-għadu.
Meta taqa’ l-baqra jaqgħu s-skieken.
Meta titlef il-pożizzjoni ta’ awtorità li tkun fiha, dawk li mingħalik kienu ħbieb tiegħek jieqfu jirreċtaw.
Meta tidħol il-qorti, inti tiekol sardina u l-avukat jiekol gallina.
L-avukati jagħmlu kemxa flus ġmielha minn fuq dahrek meta jkollok xi każ il-qorti.
M’hemmx widnejn maħmuġa daqs tal-konfessur.
Il-konfessur jisma’ d-dnubiet u jaf il-qoħob ta’ kulħadd.
Il-qasba ma ċċaqċaqx għalxejn.
Xi ftit verità jkun hemm fit-tqasqis tan-nies.
M’hemmx żiemel li jimxi wisq u ma sabx ieħor li għaddieh.
Dejjem ser issib xi ħadd aqwa minnek, tajjeb kemm inti tajjeb.
Min hu kbir, bħal min hu fil-għoli, jara lill-oħrajn taħtu żgħar.
Min ikollu ċerta awtorità jew ikun ta’ ċerta importanza ma jistmax liż-żgħir.
Min hu man-nies jew bla saħħa jew bla ġieħ.
Min jaħdem man-nies biex jirnexxi jrid jew jaħdem sakemm jispiċċa bla saħħa, jew inkella jitlef ġieħu għax ibigħ lilu nnifsu.
Mingħajr xaħam ma tvarax.
Bla flus (= xaħam) ma tasal imkienl; ix-xaħam jirreferi b’mod indirett għat-tixħim, li mhux possibbli bla flus.
Min iżoqq lill-oħrajn iżomm id-dqiq u jagħti n-nuħħala.
Min ikun f’pożizzjoni ta’ awtorità dejjem jieħu l-aħjar, u jħalli l-laqx lill-oħrajn.
Meta titla’ x-xemx, titla’ għal kulħadd.
Fid-dinja ħadd ma hu iżjed speċjali minn ħaddieħor.
Min jara tagħbitu ma jfittixx tagħbit oħrajn.
Min jara l-problemi tiegħu ma jkunx moħħu fil-problemi tal-oħrajn. Tagħbitu tfisser it-tagħbija (= il-problemi) tiegħu.
Min jiċħad lil art twelidu, miżbla żibel lanqas tridu.
Min jittradixxi lil pajjiżu kulħadd jistmerru.
Min jiflaħ aktar minnek erħilu jgħaddi.
Min għandu iżjed saħħa jew awtorità minnek, ma jaqbillekx ikollok xi tgħid miegħu.
Min jiflaħ iħawwel.
Min għandu iżjed saħħa jew awtorità minnek, ma jaqbillekx ikollok xi tgħid miegħu.
Min jikkmanda jagħmel il-liġi.
Għandek taċċetta li hemm min għandu iżjed awtorità minnek.
Meta l-qasba tagħmel ċaqq, jew maqsuma jew bix-xaqq.
Xi ftit verità jkun hemm fit-tqasqis tan-nies.
Min jilbes ħwejjeġ in-nies, ikollu jinżagħhom f’nofs it-triq.
Dak li mhux tiegħek jistgħu jeħduhulek f’kull mument.
Min jilħaq jiġi fi lsien in-nies jista’ jgħid li hu miskin tassew.
Ħu ħsieb tar-reputazzjoni tiegħek għax darba titlifha.
Min jislat wisq drabi jrid iżomm iebes.
Min imexxi (= jislat) jeħtieġ li jżomm id-dixxiplina.
Min jitwieled fuq il-ward imut fuq ix-xewk.
Min jitwieled f’familja stabene ma jfissirx neċessarjament li jgħix fil-lussu ħajtu kollha.
Min jogħla żżejjed jieħu sabta kbira.
Aktar ma persuna tilħaq u jkollha awtorità, aktar hemm riskju li titlef kollox u terġa’ lura għal li kienet b’sens ta’ umiljazzjoni, speċjalment jekk titkabbar.
Min joqgħod għal li jgħidu n-nies jista’ ma jmurx quddies.
In-nies jgħidu ħafna xorti u m’għandekx tagħti kashom.
Min ma jsumx f’Ras ir-Randan jikluh il-klieb.
Min ma jsumx f’Ras ir-Randan għajb għalih.
Mingħajr qaddisin ma titlax is-sema.
Biex tasal fejn trid, jeħtieġ li ssib min jgħinek jew jgħaddilek kelma.
Minħabba wieħed jeħel kulħadd.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja, l-innoċenti jeħel ma’ min għandu tort.
Minn ħanut wieħed la tixtrix; minn triq waħda la tgħaddix.
Tiħux id-drawwa li tagħmel dejjem l-istess affarijiet bl-istess mod, biex min irid jissindikak u jqasqas fuqek ma tpaxxihx.
Naħqa ta’ ħmar qatt ma telgħet is-sema.
Min ikun fil-poter ma jagħtix kas lil min mhux tal-kalibru tiegħu, bl-istess mod li ħadd ma jagħti kas ta’ min hu bla influwenza jew injorant.
Orbot il-ħmar fejn jgħidlek sidu.
Agħti widen lill-istruzzjonijiet li jagħtuk.
Qafas miftuħ, għasfur mejjet jew għasfur tar.
Fejn ma jkunx hemm l-awtorità, kulħadd jagħmel li jrid, bħal meta tħalli l-gaġġa tal-għasafar miftuħa.
Qatt issiefer kontra r-riħ.
Jekk timxi mal-kurrent u tħares ir-regoli, inqas għandek ċans li tispiċċa fl-inkwiet.
Qatt teħodha ma’ min hu aqwa minnek.
Min hu mleħħaq iżjed minnek jew qiegħed fuqek tmurx kontra l-kelma tiegħu, għax tbati jew ma ssibux meta tiġi bżonnu fil-futur.
Sawt il-fart ineħħi l-mard.
Il-korruzzjoni tiġi miġġielda permezz ta’ kastigi ħorox, bħal meta l-fart jaqla’ s-swat mingħand sidu.
Skont għamlek laqmek.
Fil-ħajja soċjali, ir-reputazzjoni tiegħek hija ħafna iżjed importanti mill-familja li tkun ġej minnha.
Sorm li qatt ma ra qalziet, kif libsu l-ewwel darba ħara fih.
Min isib ruħu fil-poter għall-ewwel darba jibda jitkessaħ.
Ta’ dari ma baqa’ lanqas ward fil-qsari.
Id-drawwiet u l-użanzi ta’ kull soċjetà jinbidlu biż-żmien.
Tajba n-nagħġa l-ħallibija.
Bħall-bidwi li jieħu pjaċir bin-nagħġa li tagħti ħafna ħalib, il-manager ta’ xi kumpanija jieħu gost bil-ħaddiema li jaħdmulu u jistinkaw.
Tal-imgħoddi għandna l-fakar, ta’ li ġej ma għandna xejn.
Id‑drawwiet u l‑użanzi ta’ kull soċjetà jinbidlu biż‑żmien. Fakar tfisser memorja.
Tas-sinjur bis-suġġetta u tal-fqir bit-trumbetta.
Meta xi ħadd tal-flus jew b’awtorità jagħmel xi żball jippruvaw jgħattulu, iżda meta xi ħadd mhux ta’ ħafna flus u bla awtorità jagħmel l-istess imorru jxandruh. Is-suġġetta kienet siġġu sabiħ u mżejjen li kien jintuża biex iġorr lin-nies importanti (bħall-isqof,...
Tistenna lil ħadd li se jġibhulek sħun.
Kulħadd ifittex li jkun aħjar minn ħaddieħor.
Trid tkun taf tbus biex it-tarka tgħabbi bil-flus.
Fl-antik il-prostituti kienu jħallu l-flus li jaqilgħu barra l-bieb biex juru kemm qed jagħmlu suċċess.
Trumbun fi pjazza, il-folla ddur iddur daqs boxxla ta’ vapur.
In-nies jieħdu pjaċir bid-daqq tal-banda waqt il-festa tar-raħal.
Turix fiex aħna jekk ma tridx joħroġ ħabarna.
Tmurx tikxef il-ħajja privata tiegħek ma’ ħaddieħor għax jispiċċaw iqasqsu fuqek.
Turix għommtok lill-ġara għax taqa’ taħt il-mannara.
Tmurx tikxef il-ħajja privata tiegħek ma’ ħaddieħor għax jispiċċaw iqasqsu fuqek.
Xkupa ġdida tħaxwex.
Meta jkun hemm xi ħadd ġdid f’pożizzjoni ta’ awtorità, ċerti deċiżjonijiet u ordnijiet ġodda jdarrsu. Imselħa hija xkupa.
Xi drabi jkollok tbus l-id li tixtieq maqtugħa.
Kultant ikollna nagħmlu affarijiet li ma nixtiqux nagħmlu, bħal nirrispettaw lil min ma ħaqqux ir-rispett tagħna.
Żelaq darba ħareġ ħbaru mad-dinja.
Id-darba li żbalja spiċċa fi lsien in-nies; xortih ħażina.
kategorija
is-soċjetà
Bin-nies ma tistax tboss.
Ma tistax tagħmel li trid għax in-nies jgħidu bik.
Ħalli ’l kulħadd jerfa’ salibu.
Tindaħalx fl-affarijiet ta’ ħaddieħor.
Il-pipa rġulija, il-magħda ħniżrija u t-tabakk qżiżija.
Dari min kien ipejjep il-pipa kien jitqies ta’ klassi, mhux bħal min kien ipejjep is-sigaretti jew jomgħod il-magħda (= chewing tobacco).
In-nies ta’ daż-żmien huma nies tal-isem.
Ħadd m’għadu jġib ruħu ta’ nies daż-żmien, ma tista’ tafda lil ħadd.
Aħbar ħażina malajr tinxtered.
Aħbar ħażina kulħadd jieħu interess fiha.
Aħjar ras ta’ nemla minn denb ta’ ljun.
Aħjar tkun żgħir u tmexxi inti, milli taqdi u tpaxxi lill-kbir.
Aħjar tikkmanda x-xjaten milli jikkmandawk l-anġli.
Aħjar tikkmanda inti u b’mod forsi mhux daqshekk tajjeb, milli jkollok issegwi l-kmand ta’ ħaddieħor.
Aħjar tobdi milli tikkmanda.
Min imexxi għandu iżjed responsabbiltà.
Akbar m’aħna, akbar qnatarna.
Aktar ma jkollok kariga għolja, aktar għandek responsabbiltajiet.
Akbar m’int, akbar hu hemmek.
Aktar ma jkollok pożizzjoni għolja, aktar għandek responsabbiltà u inkwiet.
Avukat jekk ma jiħdux Alla jieħdu x-xitan.
Avukat ħażin fl-aħħar mill-aħħar jieħu dak li ħaqqu.
Bik amir u bija amir, min se jsuq il-ħmir?
Jeħtieġ li xi ħadd wieħed biss imexxi.
Bil-ħabba l-ħabba tikber u titrabba.
Min jitwieled f’familja mhux tal-flus irid jagħmel iżjed sforz biex fis-soċjetà jsib postu.
B’laqxa waħda ma ssajjarx.
Kultant biex timxi ’l quddiem ftit għajnuna mhix biżżejjed.
Borma bejn l-ixirka jew nejja jew maħruqa.
L-affarijiet ma jimxux sew meta jkun hemm ħafna mexxejja.
Bormot ix-xirka qatt ma ssir sewwa.
Hemm bżonn li xi ħadd wieħed biss imexxi l-partijiet kollha ta’ proġett.
Ċafċaflu papru la sibt l-ilma.
Fejn m’hemmx dixxiplina jkun hemm abbuż wara abbuż, bla rażan.
Dak li hu fil-għoli ma jsirx mingħajr il-baxx.
Dawk li qegħdin f’pożizzjoni għolja għandhom bżonn lil dawk f’pożizzjoni baxxa biex l-affarijiet jirnexxu.
Dak li jibża’ ma jitteħidx.
Min joqgħod attent ma min jagħmilha fis-soċjetà ma jiħux eżempji ħżiena.
Daqqa ta’ għama semagħha trux.
Jekk min suppost qed imexxi ma jikkonvinċix bl-argumenti tiegħu, ħadd ma jagħti kasu.
Dar is-sultan min tiela’ u min nieżel.
Min hu f’pożizzjoni ta’ awtorità jista’ jkun iġibek daqs kemm ikun jista’ ma jniżżlekx.
Drabi felula tfaqqas oħra.
Jekk abbuż wieħed ma jsir xejn dwaru, isiru oħrajn warajh.
Fejn hemm il-għasel jersaq id-dubbien.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
Fejn hemm il-kotra xammar u għaddi.
Irid ikollok biżżejjed kuraġġ biex taffronta sitwazzjonijiet diffiċli, bħal meta trid tgħaddi minn folla nies irossu.
Fejn hemm is-susa, il-ġlied ma jonqosx.
Meta l-morali tas-soċjetà jibdew jiddgħajfu, jinqala’ l-inkwiet.
Fejn hemm it-tfesfis fil-widnejn, aktarx hemm il-gideb.
Meta tiġri xi xniegħa mhux kollox ikun veru.
Fejn ikun hemm l-għasel, ikun hemm in-naħal.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
Fejn il-bosta, xammar u aħrab.
Irid ikollok biżżejjed kuraġġ biex taffronta sitwazzjonijiet diffiċli, bħal meta trid tgħaddi minn folla nies irossu.
Fejn ma jersaqx id-dubbien, ma jbejtux il-firien.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
Fid-dinja mhux sewwa, min jirkeb u min iniegħel.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja; ħafna jgawdu spejjeż ħaddieħor.
Fid-dinja min hu ras u min hu denb.
Jew tikkmanda jew jikkmandawk.
Fil-għaqda s-saħħa.
Meta nkunu magħqudin inkunu iżjed b’saħħitna u jkun iżjed diffiċli tegħlibna.
Għall-kotra m’hemmx tarf.
Diffiċli tintgħażel meta tkun fil-folla.
Ħadd għadu ma twieled bil-ħwejjeġ.
Ħadd ma twieled speċjali iżjed minn ħaddieħor.
Ħadd ma jagħmel imsarnu f’żaqqu.
Kulħadd ifittex li jkun aħjar minn ħaddieħor.
Ħadd ma jaħsillek wiċċek biex tkun isbaħ minnu.
Kulħadd ifittex li jkun aħjar minn ħaddieħor.
Ħadd ma jġib xejn minn żaqq ommu.
Ħadd ma twieled speċjali iżjed minn ħaddieħor.
Ħadd ma jinħtieġ għal ħadd.
Ħadd mhu partikolarment speċjali, twarrab inti jeħodlok postok ħaddieħor.
Ħadd ma jrid il-pulizija/ġustizzja/ħaqq wara biebu/daru.
Kulħadd ifittex li ma jxellifx difrejh mal-ġustizzja.
Ħadd ma jtella’ lil nanntu fis-sala.
Hemm min ikun laħaq jew tal-flus u jkun jistħi juri li ġej minn ambjent umli.
Ħadd ma mess is-sema b’idu.
Ħadd mhu partikolarment speċjali, twarrab inti jeħodlok postok ħaddieħor.
Ħadd mhu aħjar minn ħadd.
Ħadd mhu speċjali iżjed minn ħaddieħor.
Ħajt tad-dell ftit ħajr fih u x-xemx jeħtieġha.
Min hu dgħajjef jeħtieġ l-għajnuna, ma jistax jagħtiha hu lil ħaddieħor.
Ħajt tas-sejjieħ la jaqa’ jistrieħ.
F’ċerti sitwazzjonijiet, tagħmel x’tagħmel ma tkunx tista’ tgħin lill-persuna.
Ħalli x-xini jimxi għal ġenbu.
In-nies jgħidu ħafna xorti imma f’idejk kemm tagħti kashom.
Ibża’ mill-fqir li jsir sinjur u mill-qaħba li tiġbor l-unur.
Min jagħmel suċċess ikun bata u minħabba f’hekk, iwebbes qalbu.
Ibża’ minn qrun il-fart u għaddi minn warajh.
Tisfidax lil min taf li għandu l-poter jagħmillek il-ħsara.
Id taħsel l-oħra, u t-tnejn jaħslu l-wiċċ.
Il-korruzzjoni hekk taħdem u toktor, kulħadd jagħmel il-pjaċiri lil xulxin.
Id-dmir jagħmlek ilsir.
Dmirijietna jeħtieġ li naqduhom, anke jekk m’għandniex aptit.
Id-drawwa hija t-tieni din.
Id-drawwiet ta’ poplu ma jinqatgħux kif ġieb u laħaq. Din tfisser reliġjon.
Id-drawwa hija t-tieni natura.
Id-drawwiet ta’ poplu ma jinqatgħux kif ġieb u laħaq.
Il-banda ddoqq u l-bajtar dieħel.
Meta ħadd ma jkun jimpurtah kollox imur ħażin.
Il-bass jiġi wara r-rass.
Jekk tkun bniedem aħrax u opprimenti, xi darba se jduru kontrik.
Il-ġustizzja fis-sema tinstab.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja.
Il-ġustizzja mis-sema ’l fuq.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja.
Il-ġustizzja tkabbar nazzjon u d-dnub jirvinaha.
Il-ġustizzja ssawwar is-sens morali ta’ nazzjon, iżda l-azzjonijiet ħżiena jeqirduha.
Il-ħajjat qalzietu mraqqa’.
Min joffri servizz tajjeb lil ħaddieħor jispiċċa joffri l-istess servizz ħażin lilu nnifsu.
Il-ħmar li jġorr l-inbid jixrob l-ilma.
Mit-tbatija ta’ ħaddieħor japprofittaw irwieħhom il-pampaluni.
Il-ħotra tegħleb il-kotra.
In-nies trid taċċetta lil min intgħażel biex imexxi, bħal f’elezzjoni. Il-ħotra tfisser l-għażla u l-kotra huma n-nies fis-soċjetà.
Il-ħuta l-kbira dejjem kielet iż-żgħira.
Ma tista’ tagħmel xejn kontra min għandu iżjed setgħa minnek.
Il-ħuta minn rasha tinten.
F’organizzazzjoni jew ġerarkija, il-problemi jkunu ġejjin mit-tmexxija ħażina tad-diriġenti.
Il-ħuta ż-żgħira qatt ma kielet il-ħuta l-kbira.
Ma tista’ tagħmel xejn kontra min għandu iżjed setgħa minnek.
Il-karfa ssibha kullimkien.
F’kull soċjetà ssib il-marmalja (= il-karfa).
Il-kelb qabel ma tinbxu kun af sidu min hu.
Qabel tiksirha minn ma’ xi ħadd, qis li tkun taf min hu u sa fejn kapaċi jasal.
Ħelu tittiekel, morr tinbeżaq.
Mingħand in-nies taqlagħha dejjem fuq rasek, tagħmel x’tagħmel.
Il-knisja tagħna u l-kappillan qaribna.
L-influwenza tal-kappillan hija kbira u jkun jista’ jġib li jrid għall-parruċċana.
Il-kok ta’ wiċċ il-borma jiekol.
In-nies imlaħħqin japprofittaw mill-pożizzjoni tagħhom, bħall-kok li jiekol l-aħjar parti.
Il-leħja tas-sinjur f’idejn is-seftur.
Dawk li jaħdmu għal min hu mleħħaq u sinjur igawdu wkoll.
Il-liġi donnha mhix għal kulħadd xorta waħda.
Tistenniex ġustizzja fid-dinja.
Il-liġi saret bħall-banavolja.
In-nies ħżiena jmorru aħjar mal-ġustizzja mill-vittmi. Banavolja tfisser brikkun.
Il-liġi taqbad il-ħuta ż-żgħira.
Maż-żgħir il-ġustizzja għandha ħafna saħħa, iżda mhux mal-kbir.
Il-liġi tiġġebbed kemm tridha.
Il-liġi tista’ tiġi interpretata b’diversi modi, skont min int u lil min taf.
Kollox tajjeb u dritt dak li għal butek imidd.
Meta jkun hemm il-flus u l-interessi personali involuti, il-morali kollha jitwarrbu.
Il-liġijiet għal kulħadd xorta waħda.
Suppost li kulħadd indaqs f’għajnejn il-liġi.
Il-musmar imsaddad irqiq u jagħmel ħoss.
In-nies ta’ klassi baxxa u bla manjieri ma jiswew xejn imma jagħmlu ħafna storbju biex jidhru.
Il-pastizz m’għandux jinkiser qabel ma tkun tlieta.
Superstizzjoni Maltija fejn kienu jemmnu li biex tiekol il-pastizzi trid tkun grupp ta’ tlieta.
Il-piki jagħtu l-aptiti.
Nies impikati ma’ xulxin jaħdmu u jistinkaw kemm jifilħu biex iġibu fix-xejn lill-avversarji tagħhom.
Il-piki jaqtgħu l-aptiti.
Nies impikati ma’ xulxin jaħdmu u jistinkaw kemm jifilħu biex iġibu fix-xejn lill-avversarji tagħhom, anke akkost li jagħmlu l-ħsara lilhom infushom.
Il-qarn xieraq f’ras il-baqra.
Għandek dejjem tilbes adatt għalik. Dari kienu joqogħdu attenti li jilbsu skont il-klassi soċjali.
Mgħallem f’idejh bħan-nies taż-żmien, jew kien hu miktub max-xwieni jew jinsab baħri mal-iġfien.
In-nies ta’ klassi baxxa tikbrilhom rashom meta jkunu xortihom tajba. Mgħallem f’idejh tfisser li jkollu t-tpinġija fuq idejh (dari kienet titqies tan-nies ta’ klassi baxxa), u dawn jixbhu lin-nies tal-antik (=in-nies taż-żmien) tal-istess kwalità, jiġifieri...
Il-qawwa u d-dnewwa jitbqu l-fomm.
L-użu tas-setgħa u l-vjolenza (= dnewwa) jagħlqu ħalq min jazzarda jirvilla.
Il-qorti fiha bieb mnejn tidħol u le mnejn toħroġ.
Il-kawżi l-qorti jdumu ħafna biex jinqatgħu.
Il-qorti għatba tal-infern.
Ladarba tidħol il-qorti, kun lest għal ħafna kumplikazzjonijiet u skossi.
Il-qorti għatba taż-żift, tmidd sieqek fuqha u teħel.
Ladarba tidħol il-qorti, kun lest għal ħafna kumplikazzjonijiet u skossi.
Il-wegħda jew ittemmha jew ittemmek.
Superstizzjoni Maltija fejn kienu jemmnu li jekk ma ttemmx wegħda, jiġrulek affarijiet ħżiena.
Imselħa ġdida tħaxwex.
Meta jkun hemm xi ħadd ġdid f’pożizzjoni ta’ awtorità, ċerti deċiżjonijiet u ordnijiet ġodda jdarrsu. Imselħa hija xkupa.
In-naħal issibu fejn hemm l-għasel.
Fejn hemm il-ġid kulħadd irid biċċa.
In-naħal jaħdem u r-reġina tieħu l-ġieħ.
Il-ħaddiema jaħdmu u jbatu u ta’ fuqhom igawdu l-frott ta’ xogħolhom.
In-nies inġies.
In-nies lesti jaqgħu fil-baxx biex jieħdu li jridu.
Ir-rigali jagħmu l-għajnejn.
Ir-rigali jingħataw biex dak li jkun jagħlaq għajnejh għall-abbużi.
Ir-rigali ktajjen fl-idejn u bżar fl-għajnejn.
Meta tirċievi rigal u taċċettah, tispiċċa tintrabat.
Is-sagristan jekk ma jmissx max-xema’ jmiss mar-ruttan.
Meta ma jkun hemm ħadd jissorvelja, kulħadd jagħmel li jrid, bħas-sagristan diżonest li jobrom li jista’. Ruttan tfisser xema’ mdewba.
Is-smigħ ma fihx irfigħ.
Min jeżegwixxi l-ordnijiet ta’ dawk ta’ fuqu, ma jerfa’ l-ebda responsabbiltà.
Iż-żgħir dejjem minn taħt.
Dawk li m’għandhomx setgħa jkollhom joqogħdu għal min ikun fuqhom.
Iż-żgħir qatt ma jaħseb tajjeb fil-kbir.
Dawk li fis-soċjetà jgħixu modestament jew m’humiex imlaħħqin dejjem jaħsbu ħażin f’min għandu ħafna flus jew ikun imlaħħaq.
Jekk jiena nibni kulħadd iweġibni.
Meta jkollok il-propjetà, ifisser li inti tal-flus u n-nies jibdew jirrispettawk iżjed.
Jekk l-ixkupa ma jaqbadhiex il-kennies taqbadha r-reġina.
Ix-xogħol meqjus bħala baxx bilfors irid jagħmlu xi ħadd.
Jekk terfa’ l-ġlekk taqla’ u jekk ma terfgħux ukoll.
Tagħmel x’tagħmel dejjem taqlagħha ġo wiċċek.
In-nies ilsienhom tal-labar.
Ilsien in-nies iniggeż.
Jekk tiżżewweġ aħjar tieħu bidwi, gabillott jew biċċier milli ferħ ta’ kavallier.
Aħjar issib lil xi ħadd li ġej minn ambjent umli minn privileġġat.
Jisbaħ bis-serduq u jisbaħ bla serduq.
Ħadd mhu importanti daqs kemm jaħseb fid-dinja.
Kap ġdid, liġi ġdida.
Meta tinbidel it-tmexxija, ikun hemm il-bidla.
Kappell ma jmejjilx ieħor.
Min ikun f’pożizzjoni ta’ awtorità ma jwaqqax lil ħaddieħor li jkun fl-istess f’pożizzjoni, anzi ġieli jikkonfoffa miegħu.
Kul għal qalbek u imxi għal għajn in-nies.
Waħdek agħmel li trid, iżda man-nies imxi mal-kurrent.
Kulħadd fis-setgħa tiegħu.
Kulħadd għandu limitu sa fejn jista’ jasal, skont kemm għandu poter fis-soċjetà.
Kulħadd iħobb jikkmanda.
Kulħadd jaħseb li tiegħu tajjeb.
Meta tikkoppa l-bozza, l-għani bir-rota u l-bidwi bil-kabozza.
Min għandu l-flus dejjem jgħix iżjed komdu minn min m’għandux. Il-bozza hija kontenitur tas-silġ li jkessaħ l-ilma jew l-inbid, u kabozza hija għamla ta’ kowt.
Kulħadd jaf għal tiegħu.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares.
Kulħadd jaf hu fiex inhu.
Ħu ħsieb l-affarijiet tiegħek u ħallik minn ħaddieħor.
Kulħadd jagħmel dak li jaqbel.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares.
Kulħadd jiġbed għal qabilu.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares. Qabilu tfisser l-ispeċi tiegħu.
Kulħadd jiġbed għalih sakemm jara l-qiegħ.
Kulħadd lejn l-interessi tiegħu jħares, sal-aħħar nett.
Kulħadd merqtu u ftietu.
Agħti kas l-affarijiet tiegħek u ħallik minn ta’ ħaddieħor.
Kulħadd taħt saqaf wieħed.
Kulħadd irid iseffaq wiċċu mal-problemi tal-ħajja.
Kulħadd taħt sema wieħed.
Kulħadd irid iseffaq wiċċu mal-problemi tal-ħajja.
Kulħadd tajjeb iżda ibża’ minn kulħadd.
Kulħadd għandu t-tajjeb tiegħu, iżda xorta waħda tafdax.
Kull par għal paru.
Kulħadd ifittex lil min ikun jixbhu: fil-karattru, fl-età, fil-klassi soċjali, eċċ.
Kull qabil għal qabilu.
Kulħadd ifittex lil min ikun jixbhu: fil-karattru, fl-età, fil-klassi soċjali, eċċ. Qabil tfisser speċi (species).
Kull qawwi hawn ieħor għalih.
Dejjem hemm xi ħadd aqwa minnek, int min int u għandek setgħa kemm għandek setgħa.
Min jigdeb u jobgħod, jagħmel deni lilu nnifsu u lil min jemmnu.
Min jigdeb u jaqla’ l-qlajjiet jagħmel ħsara kbira lilu nnifsu u lil ta’ madwaru.
Kulma jingħad minn warajja nistmah taħt saqajja.
Dak li n-nies jgħidu minn wara dahrek tagħtix kasu.
La kull tina, tina. La kull qargħa, qargħa.
Kulħadd differenti fid-dinja.
L-aħjar kulħadd merqtu u ftietu.
Ara l-affarijiet tiegħek u ħalli lil ħaddieħor bi kwietu.
Min jibża’ mill-għarnuq ma jiżrax ful.
Min ma jridx li n-nies jgħidu bih, m’għandux jgħid fuq in-nies.
L-għaqda ġġib is-saħħa.
Meta nkunu magħqudin inkunu iżjed b’saħħitna u jkun iżjed diffiċli tegħlibna.
L-għassa mbajda u l-ispettur ġdid.
L-affarijiet jinbidlu meta jilħaq xi ħadd ġdid f’pożizzjoni ta’ awtorità.
Li ssellem hija mġiba tajba, iżda li ssellem huwa dmir.
Kulħadd għandu jsellem għaliex huwa dmir, mhux biss edukazzjoni.
Min jitkaża jaqa’ fil-każa.
Min jitkaża bl-iżbalji ta’ ħaddieħor, jispiċċa jagħmel l-istess żball huwa stess.
Lill-furnar ħobża islifhielu, għax jekk ma jroddhilekx issib kif teħodhielu.
Tħabbeb ma’ min għandu l-flus jew l-awtorità, tmur minn fuq tista’.
L-ilsir ikollu jbus l-id li jixtieq maqtugħa.
Kultant ikollna nagħmlu affarijiet li ma nixtiqux nagħmlu.
L-inbid ġdid ikemmex il-ħalq.
Meta jinbidlu r-regoli dejjem ser ikun hemm min jopponi.
L-ixkubetta fiha l-grillu u kulħadd jagħmel li jaqbillu.
Kulħadd l-interessi tiegħu jara.
Min iraqqa’ jogħla f’daqqa.
Min jagħti kas ħwejġu u jieħu ħsiebhom ifaddal iżjed flus minn min il-ħin kollu jixtri l-ġdid.
M’hemmx żiemel li jiġri wisq u ma sabx ieħor li għaddieh.
Dejjem ser issib xi ħadd aqwa minnek, tajjeb kemm inti tajjeb.
Ma jgħoddx kif tibda, jgħodd kif tispiċċa.
L-ambjent li titwieled fih ma jiddeterminax x’tip ta’ ħajja għad ikollok fil-futur.
Min iżoqq il-ħalq jintef il-leħja.
Xi nies jonfqu iżjed flus minn kemm jifilħu biex jippruvaw ilaħħqu ma’ ħaddieħor.
Ma jmutx re u jitfaċċa ieħor aħjar minnu.
Meta jinbidel il-mexxej ta’ xi organizzazzjoni, stennieh ikun agħar mhux aħjar.
Malta tixba’ bil-ftit.
Peress li Malta żgħira, ftit għajnuna wkoll biżżejjed.
Malta żgħira u n-nies magħrufa.
Malta pajjiż żgħir u kulħadd jaf lil xulxin, jiġifieri oqgħod attent.
Man-nies jew bla saħħa jew bla ġieħ.
Man-nies jew tieħu saħħtek biex tikseb xi ħaġa, jew titlef ġieħek biex takkwista li trid.
Meta jilħaq il-fqir, agħmillu rixa ħalli jtir.
Meta xi ħadd li jkun ġej minn ambjent ta’ faqar jilħaq, jitkabbar u jxammar imnieħru.
Meta jkollok issib il-ħbieb, meta ma jkollokx issib il-klieb.
In-natura tal-bniedem dik hi: meta jkollok il-flus iduru miegħek, u meta ma jkollokx jabbandunawk.
Meta nibet il-ħaxix miet iż-żiemel.
Il-każijiet il-qorti tant idumu jkaxkru li sakemm jinqatgħu, min kellu raġun ikun laħaq miet.
Meta nikbru ninsew x’konna.
Meta nilħqu jew navvanzaw fil-karriera, ninsew minn fejn konna bdejna, bl-istess mod li meta nixjieħu ninsew li xi darba konna żgħar.
Meta s-sultan iħoss il-far, jiftaħ in-nar.
Kulħadd jiddefendi lilu nnifsu meta jħossu attakkat. Il-far tfisser l-għadu.
Meta taqa’ l-baqra jaqgħu s-skieken.
Meta titlef il-pożizzjoni ta’ awtorità li tkun fiha, dawk li mingħalik kienu ħbieb tiegħek jieqfu jirreċtaw.
Meta tidħol il-qorti, inti tiekol sardina u l-avukat jiekol gallina.
L-avukati jagħmlu kemxa flus ġmielha minn fuq dahrek meta jkollok xi każ il-qorti.
M’hemmx widnejn maħmuġa daqs tal-konfessur.
Il-konfessur jisma’ d-dnubiet u jaf il-qoħob ta’ kulħadd.
Il-qasba ma ċċaqċaqx għalxejn.
Xi ftit verità jkun hemm fit-tqasqis tan-nies.
M’hemmx żiemel li jimxi wisq u ma sabx ieħor li għaddieh.
Dejjem ser issib xi ħadd aqwa minnek, tajjeb kemm inti tajjeb.
Min hu kbir, bħal min hu fil-għoli, jara lill-oħrajn taħtu żgħar.
Min ikollu ċerta awtorità jew ikun ta’ ċerta importanza ma jistmax liż-żgħir.
Min hu man-nies jew bla saħħa jew bla ġieħ.
Min jaħdem man-nies biex jirnexxi jrid jew jaħdem sakemm jispiċċa bla saħħa, jew inkella jitlef ġieħu għax ibigħ lilu nnifsu.
Mingħajr xaħam ma tvarax.
Bla flus (= xaħam) ma tasal imkienl; ix-xaħam jirreferi b’mod indirett għat-tixħim, li mhux possibbli bla flus.
Min iżoqq lill-oħrajn iżomm id-dqiq u jagħti n-nuħħala.
Min ikun f’pożizzjoni ta’ awtorità dejjem jieħu l-aħjar, u jħalli l-laqx lill-oħrajn.
Meta titla’ x-xemx, titla’ għal kulħadd.
Fid-dinja ħadd ma hu iżjed speċjali minn ħaddieħor.
Min jara tagħbitu ma jfittixx tagħbit oħrajn.
Min jara l-problemi tiegħu ma jkunx moħħu fil-problemi tal-oħrajn. Tagħbitu tfisser it-tagħbija (= il-problemi) tiegħu.
Min jiċħad lil art twelidu, miżbla żibel lanqas tridu.
Min jittradixxi lil pajjiżu kulħadd jistmerru.
Min jiflaħ aktar minnek erħilu jgħaddi.
Min għandu iżjed saħħa jew awtorità minnek, ma jaqbillekx ikollok xi tgħid miegħu.
Min jiflaħ iħawwel.
Min għandu iżjed saħħa jew awtorità minnek, ma jaqbillekx ikollok xi tgħid miegħu.
Min jikkmanda jagħmel il-liġi.
Għandek taċċetta li hemm min għandu iżjed awtorità minnek.
Meta l-qasba tagħmel ċaqq, jew maqsuma jew bix-xaqq.
Xi ftit verità jkun hemm fit-tqasqis tan-nies.
Min jilbes ħwejjeġ in-nies, ikollu jinżagħhom f’nofs it-triq.
Dak li mhux tiegħek jistgħu jeħduhulek f’kull mument.
Min jilħaq jiġi fi lsien in-nies jista’ jgħid li hu miskin tassew.
Ħu ħsieb tar-reputazzjoni tiegħek għax darba titlifha.
Min jislat wisq drabi jrid iżomm iebes.
Min imexxi (= jislat) jeħtieġ li jżomm id-dixxiplina.
Min jitwieled fuq il-ward imut fuq ix-xewk.
Min jitwieled f’familja stabene ma jfissirx neċessarjament li jgħix fil-lussu ħajtu kollha.
Min jogħla żżejjed jieħu sabta kbira.
Aktar ma persuna tilħaq u jkollha awtorità, aktar hemm riskju li titlef kollox u terġa’ lura għal li kienet b’sens ta’ umiljazzjoni, speċjalment jekk titkabbar.
Min joqgħod għal li jgħidu n-nies jista’ ma jmurx quddies.
In-nies jgħidu ħafna xorti u m’għandekx tagħti kashom.
Min ma jsumx f’Ras ir-Randan jikluh il-klieb.
Min ma jsumx f’Ras ir-Randan għajb għalih.
Mingħajr qaddisin ma titlax is-sema.
Biex tasal fejn trid, jeħtieġ li ssib min jgħinek jew jgħaddilek kelma.
Minħabba wieħed jeħel kulħadd.
Fid-dinja m’hawnx ġustizzja, l-innoċenti jeħel ma’ min għandu tort.
Minn ħanut wieħed la tixtrix; minn triq waħda la tgħaddix.
Tiħux id-drawwa li tagħmel dejjem l-istess affarijiet bl-istess mod, biex min irid jissindikak u jqasqas fuqek ma tpaxxihx.
Naħqa ta’ ħmar qatt ma telgħet is-sema.
Min ikun fil-poter ma jagħtix kas lil min mhux tal-kalibru tiegħu, bl-istess mod li ħadd ma jagħti kas ta’ min hu bla influwenza jew injorant.
Orbot il-ħmar fejn jgħidlek sidu.
Agħti widen lill-istruzzjonijiet li jagħtuk.
Qafas miftuħ, għasfur mejjet jew għasfur tar.
Fejn ma jkunx hemm l-awtorità, kulħadd jagħmel li jrid, bħal meta tħalli l-gaġġa tal-għasafar miftuħa.
Qatt issiefer kontra r-riħ.
Jekk timxi mal-kurrent u tħares ir-regoli, inqas għandek ċans li tispiċċa fl-inkwiet.
Qatt teħodha ma’ min hu aqwa minnek.
Min hu mleħħaq iżjed minnek jew qiegħed fuqek tmurx kontra l-kelma tiegħu, għax tbati jew ma ssibux meta tiġi bżonnu fil-futur.
Sawt il-fart ineħħi l-mard.
Il-korruzzjoni tiġi miġġielda permezz ta’ kastigi ħorox, bħal meta l-fart jaqla’ s-swat mingħand sidu.
Skont għamlek laqmek.
Fil-ħajja soċjali, ir-reputazzjoni tiegħek hija ħafna iżjed importanti mill-familja li tkun ġej minnha.
Sorm li qatt ma ra qalziet, kif libsu l-ewwel darba ħara fih.
Min isib ruħu fil-poter għall-ewwel darba jibda jitkessaħ.
Ta’ dari ma baqa’ lanqas ward fil-qsari.
Id-drawwiet u l-użanzi ta’ kull soċjetà jinbidlu biż-żmien.
Tajba n-nagħġa l-ħallibija.
Bħall-bidwi li jieħu pjaċir bin-nagħġa li tagħti ħafna ħalib, il-manager ta’ xi kumpanija jieħu gost bil-ħaddiema li jaħdmulu u jistinkaw.
Tal-imgħoddi għandna l-fakar, ta’ li ġej ma għandna xejn.
Id‑drawwiet u l‑użanzi ta’ kull soċjetà jinbidlu biż‑żmien. Fakar tfisser memorja.
Tas-sinjur bis-suġġetta u tal-fqir bit-trumbetta.
Meta xi ħadd tal-flus jew b’awtorità jagħmel xi żball jippruvaw jgħattulu, iżda meta xi ħadd mhux ta’ ħafna flus u bla awtorità jagħmel l-istess imorru jxandruh. Is-suġġetta kienet siġġu sabiħ u mżejjen li kien jintuża biex iġorr lin-nies importanti (bħall-isqof,...
Tistenna lil ħadd li se jġibhulek sħun.
Kulħadd ifittex li jkun aħjar minn ħaddieħor.
Trid tkun taf tbus biex it-tarka tgħabbi bil-flus.
Fl-antik il-prostituti kienu jħallu l-flus li jaqilgħu barra l-bieb biex juru kemm qed jagħmlu suċċess.
Trumbun fi pjazza, il-folla ddur iddur daqs boxxla ta’ vapur.
In-nies jieħdu pjaċir bid-daqq tal-banda waqt il-festa tar-raħal.
Turix fiex aħna jekk ma tridx joħroġ ħabarna.
Tmurx tikxef il-ħajja privata tiegħek ma’ ħaddieħor għax jispiċċaw iqasqsu fuqek.
Turix għommtok lill-ġara għax taqa’ taħt il-mannara.
Tmurx tikxef il-ħajja privata tiegħek ma’ ħaddieħor għax jispiċċaw iqasqsu fuqek.
Xkupa ġdida tħaxwex.
Meta jkun hemm xi ħadd ġdid f’pożizzjoni ta’ awtorità, ċerti deċiżjonijiet u ordnijiet ġodda jdarrsu. Imselħa hija xkupa.
Xi drabi jkollok tbus l-id li tixtieq maqtugħa.
Kultant ikollna nagħmlu affarijiet li ma nixtiqux nagħmlu, bħal nirrispettaw lil min ma ħaqqux ir-rispett tagħna.
Żelaq darba ħareġ ħbaru mad-dinja.
Id-darba li żbalja spiċċa fi lsien in-nies; xortih ħażina.
Il-qwiel kollha, f’post wieħed.